شرح حديثى مفصل است در باب جبر و اختيار كه از امام محمد باقر عليه السلام در كافى نقل شده است . نويسنده ، نخست سخنان فيض كاشانى را در شرح اين حديث از وافى و سپس سخنان محقق خوانسارى را در حاشيه ياد كرده است. آغاز: بسمله تعالى قال صاحب الوافى فيه و قد اطلعت على حديث مبسوط فى الطينات و بدء الخلائق جامعا لأكثر مقاصد مما تأبى نفسى إلا إيراده . انجام: و الماء العذب عما له فى طينته من إفاضات عالم الجبروت .

نسخه ها:

١٠٠٦٢/١ . تهران ، مجلس شوراى اسلامى: ٣٣٢٣ ، آغاز: برابر نمونه ، بدون نام كاتب ، بدون تاريخ كتابت ، رساله نوزدهم مجموعه ، «ص ٣٦٩ ـ ٣٨٢» ٧ برگ [فهرست مجلس: ١٠/١٠٩٦]. ١٠٠٦٣/٢ . تهران ، مجلس شوراى اسلامى: ٣٥١٢ ، آغاز: برابر نمونه ، بدون نام كاتب ، بدون تاريخ كتابت ، رساله نهم مجموعه ، «ص ٦١ ـ ٦٤» ٢ برگ [فهرست مجلس: ١٠/١٤٦٦].

شرح حديث عالم علوى(عربى)

از: عبد الرحيم بن محمد يونس دماوندى ، ملا ( ١١٦٠ ق)

رجوع كنيد به: شرح حديث صور عارية عن المواد

١٧٥٢ . معنى حديث «العبودية جوهرة . . .» و حديث «بنا عرف اللّه »(عربى)

از: احمد بن زين الدين احسايى ، شيخ (م ١٢٤١ق)

پاسخ هاى شيخ احمد احسايى به ده سؤال ملا محمد مهدى بن محمد شفيع استرآبادى است. در نسخه حاضر تنها چهار سؤال و جواب بدون رعايت ترتيب اصلى آمده است با اين عناوين : ١. معنى حديث «العبودية جوهرة كنهها الربوبية»؛ ٢. معنى حديث «بنا عرف اللّه » و «لو لا اللّه ما عرفنا»؛ ٣. در بيان آيه «و الليل إذا يسر» چرا ياء بدون جازم حذف شده است؛