دانشنامه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢١٩
يك جا گِرد آورد ، و بعدا به صورت مجاز در باره كسانى به كار رفته كه نَسَب ، آنها را دور هم جمع كرده است . جامع و مشترك ميان همه اين معانى ، نزديكى و پيوند افراد يا اشيا با آن كسى است كه اهل او خوانده مى شوند. از اين رو، هر چه نزديكى مورد اشاره ، بيشتر و پيوند قوى تر باشد ، صدق عنوان «اهل» بر آنان كامل تر خواهد بود . كلمه «بيت» نيز چنانچه به افراد حقيقى اضافه شود، به معناى خانه مسكونى يا طايفه و عشيره آنهاست ؛ اما اگر به شخصيت حقوقى انسان و يا معانى ديگرى اضافه گردد (مانند: «بيتِ رياست» ، «بيت قضاوت» ، «بيت مرجعيت» ، «بيت علم» و «بيت نبوّت»)، به معناى خاندانى است كه با آن معنا پيوند و نزديكى دارند . {-٣-}
اهل بيت ، در قرآن و حديث
در قرآن كريم نيز هماهنگ با لغت، واژه «اهل» به كسانى اطلاق شده كه نوعى پيوند و وابستگى، آنها را گرد آورده ، مانند : «أهل القرى»،[٢] «أهل المدينة»، [٣] «أهل الإنجيل» [٤] و «أهل التقوى». [٥] تركيب «اهل بيت» سه بار در قرآن به كار رفته است : ١ . در داستان موسى عليه السلام ، آن گاه كه نوزاد بود و خواهرش به فرعونيان گفت : «هَلْ أَدُلُّكُمْ عَلَى أَهْلِ بَيْتٍ يَكْفُلُونَهُ لَكُمْ وَ هُمْ لَهُ نَاصِحُونَ . [٦] آيا شما را به خانواده اى راه نمايى كنم كه سرپرستى او را به عهده گيرند و خيرخواه اين كودك باشند؟» .
[١] مفردات ألفاظ القرآن : ص ٩٦ . [٢] اعراف : آيه ٩٦ . [٣] توبه : آيه ١٠١ . [٤] مائده : آيه ٤٧ . [٥] مدّثّر : آيه ٥٦ . [٦] قصص : آيه ١٢ ، احزاب : آيه ٣٣ .