دانشنامه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٨٣
جفت انسان نسبت مى دهد كه خود آن دو ، نسلِ كسى نبوده و از هيچ جاندارى زاده نشده اند . [١] تورات نيز بر آفرينش ابتدايى آدم از خاك ، صحّه مى گذارد و از اين جهت ، با قرآنْ سازگار است ، آن جا كه مى گويد : خداوند ، آدم را از خاك زمين بسرشت و در بينى وى ، روح حيات دميد و آدم ، نَفْس زنده شد . [٢] شايان ذكر است كه اعتقاد به نظريّه تكامل ، به هيچ وجه به معناى انكار صانع و عدم توجّه به خدا و دين نيست و با اعتقاد به ربوبيّت خداوند ، تباينى ندارد ؛ زيرا تحوّلِ چيزى به چيز ديگر در جهان (خواه در انواع و يا هر چيز ديگر) ، نشان دهنده نظام متقن طبيعت است كه به قدرت خداوند حكيم ، طرّاحى شده است . داروين ، خود نيز تصريح مى كند كه در عين قبول تكاملِ انواع ، خداپرست است و اصولاً بدون قبول خدا نمى توان تكامل را توجيه كرد . [٣] از طرفى ، اگرچه داروين و گروهى از طرفداران نظريّه او ، نژاد انسانى را به نوعى از ميمون ها ـ كه ظاهرا بيشترين شباهت را به انسان دارند ـ ، منتهى مى كنند ، همه طرفداران نظريّه تكامل ، اين امر را نپذيرفته اند و بويژه در باره حلقه مفقود ميان انسان و موجودات ديگر ، اختلاف هاى بسيارى وجود دارد [٤] . [٥]
[١] الميزان فى تفسير القرآن : ج ١٦ ص ٢٥٨ . [٢] عهد عتيق : سِفْر پيدايش : كتاب ٢ ، فقره ٧ . [٣] تكامل در قرآن : ص ١٤ ـ ١٥ ، تكامل جانداران ، محقّق داماد : ص ١٧ ـ ١٩ ، تفسير نمونه : ج ١١ ص ٨٥ ـ ٨٦ . [٤] آفرينش و انسان ، جعفرى : ص ٩١ ـ ٩٤ ؛ تكامل در قرآن : ص ١٨ ؛ خديعة التطوّر : هارون يحيى : ص ١٠١ . [٥] اين مقاله ، از دائرة المعارف قرآن كريم (ج ١ ص ١٢٨ ـ ١٢٩) اخذ و تكميل شده است .