دانشنامه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٤٦٧
على با قرآن است و قرآن با على است و اين دو ، هرگز از هم جدا نمى شوند تا در كنار حوض [كوثر] بر من وارد شوند . يا فرموده است : عَلِىٌّ مَعَ الحَقِّ وَ الحَقُّ مَعَهُ ، لا يَفتَرِقانِ حَتَّى يَرِدا عَلَىَّ الحَوضَ . [١] على با حق است و حق با على است و اين دو ، تا زمانى كه در روز قيامت در كنار حوض [كوثر ]بر من وارد شوند ، از هم جدا نخواهند شد . بنا بر اين ، اگر استظهار از حديث ثقلين در استدلال به آن براى اثبات استمرار امامت اهل بيت عليهم السلام صحيح باشد ، طبق اين احاديث بايد بگوييم امام على عليه السلام تا قيامت ، زنده است . پاسخ اين شبهه ، اين است كه قياس اين دو حديث با حديث ثقلين، قياس مع الفارق است ؛ زيرا جمله «لَن يَفتَرِقا» در حديث ثقلين ، مسبوق به جمله «إنِّى تارِكٌ فيكُم الثَّقَلَينِ» و «إن تَمَسَّكتُم بِهِما لَن تَضِلُّوا» است و اين دو جمله ـ كه دو قرينه روشن بر استمرار امامت اهل بيت عليهم السلام اند ـ در دو حديث ياد شده وجود ندارند . به سخن ديگر، پيوستگى امام با قرآن و حق ، اگر با موضوع جانشينى و ضرورت تمسّك به جانشين مطرح شود ، يك معنا دارد و اگر بدون آن مطرح گردد ، معنايى ديگر دارد . در حديث ثقلين ، پيوستگى اهل بيت با قرآن ، همراه با جانشينى آن دو براى پيامبر خدا و وجوب تمسّك به آنها تا قيامت آمده است . از اين رو ، حديث ثقلين بر استمرار حيات يكى از اهل بيت عليهم السلام تا قيامت دلالت
[١] الكافي ، ج ١ ، ص ٣٨٨ ، ح ٧ . [٢] المستدرك على الصحيحين : ج ٣ ص ١٣٤ ح ٤٦٢٨ ، المعجم الأوسط : ج٥ ص ١٣٥ ح ٤٨٨٠، المعجم الصغير : ١ ص ٢٥٥ ح ٧٠٥ ، كنز العمّال : ج١١ ص٦٠٣ ح ٣٢٩١٢ ؛ الأمالى ، طوسى : ص ٤٦٠ ح ١٠٢٨ ، الطرائف : ص ١٠٣ ح١٥٢ ، الصراط المستقيم : ج ٣ ص ١٦٣ ، كشف الغمّة : ج ١ ص ١٤٨ .