دانشنامه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣١٩
١ / ٥ ـ ٣
تعبير «دوازده امام»
٩١.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ـ به على عليه السلام ـ :امامانِ پس از من ، دوازده نفرند . نخستينِ آنان تو هستى ـ اى على ـ و آخرينشان قائم است كه خداوند عز و جل، شرق و غرب زمين را به دست او فتح مى كند .
٩٢.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : امامانِ پس از من ، دوازده نفرند . نخستينِ آنان، على بن ابى طالب و آخرينشان قائم عليه السلام است . اينان ، جانشينان و اوصيا و اولياى من ، و پس از من ، حجّت هاى خدا بر امّتم هستند . اقرار كننده به ايشان ، مؤمن است و انكار كننده شان ، كافر .
٩٣.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : امامان ، دوازده تن از اهل بيت من اند . خداوند متعال ، فهم و دانش و حكمت مرا به ايشان داده و آنان را از سرشت من آفريده است . پس واى بر آنان كه پس از من ، بر ايشان گردن فرازى كنند و حرمت خويشىِ آنان با مرا نگه ندارند ! اين كسان را چه شده است ؟! خدا شفاعت مرا شامل حال آنان نكند!
٩٤.الكافى ـ به نقل از زراره ـ :از امام باقر عليه السلام شنيدم كه مى فرمايد : «دوازده امام از خاندان محمّد صلى الله عليه و آله ، همگى مُحَدَّث[١] اند و از فرزندان پيامبر صلى الله عليه و آله و از فرزندان على عليه السلام اند . پيامبر خدا و على ، پدر آنهايند» . على بن راشد ـ برادر مادرىِ امام زين العابدين عليه السلام ـ ،[٢] اين مطلب را انكار كرد . امام باقر عليه السلام ابرو در هم كشيد (/ فرياد زد) و فرمود : «مگر پسر مادر تو[٣] هم يكى از آنان نبود؟!» .
[١] مُحَدَّث ، كسى است كه روح القدس با او سخن گويد ، بى آن كه ديده شود (بحار الأنوار : ج ٢٥ ص ٥٧) ، يا فرشته اى با وى سخن بگويد (بحار الأنوار : ج ٧٥ ص ٧٩) . [٢] مادر امام زين العابدين عليه السلام ، شهربانو ، از اسيران خاندان ساسانى بود كه به همسرى امام حسين عليه السلام در آمد و بعد از تولّد زين العابدين عليه السلام در گذشت و به همين خاطر ، بانوى ديگرى به نام وَشيكه (مادر يحيى بن اُمّ الطويل) ، ايشان را شير داد و بزرگ كرد و به همين خاطر ، امام عليه السلام او را مادر مى ناميد (ر . ك : دانش نامه امام حسين عليه السلام : ج ١ ص ٢٥٨ ـ ٢٧٩ ، النعيم المقيم : ص ٣١٦) . شايد على بن راشد ، فرزند همين بانو (وشيكه) باشد . [٣] يعنى امام زين العابدين عليه السلام .