انجِذابُ النَّفسِ إلَى الشَّى ءِ الَّذى تَرغَبُ فيهِ . [١] بُغض : نِفرت انسان از چيزى است كه از آن ، ناخشنود است . بغض ، ضدّ حُبّ است . حب ، شيفتگى انسان به چيزى است كه بدان رغبت دارد . همچنين ، در تبيين معناى «مَقْت» مى گويد : المَقتُ : البُغضُ الشَّديدُ لِمَن تَراهُ تَعاطَى القَبيحَ . [٢] مَقْت ، نفرت شديد نسبت به كسى است كه مى بينى دنبال كار زشت است . گفتنى است كه «بُغض» ، امرى نفسانى است ، اعمّ از آن كه بروز و ظهور داشته باشد يا نداشته باشد ، بر خلاف مفهوم عداوت و خصومت كه انجام دادن كارِ دشمنانه ، جزئى از معناى آنهاست . بنا بر اين ، رابطه اين دو مفهوم ، رابطه اَعَم و اَخَصّ است ؛ يعنى هر دشمنى اى ، ناشى از بغض است ؛ امّا هر بغضى ، موجب دشمنى نيست . [٣]

بغض ، در قرآن و حديث

واژه «بغض» ، در قرآن به كار نرفته ؛ ولى «بغضاء» ، به معناى شدّت بغض ، پنج بار آمده است[٤] و گفتنى است كه چهار مورد آنها ، همراه با واژه «عداوت» به كار رفته است . [٥] اين امر ، حاكى از ارتباط نزديك اين دو مفهوم و همراه بودن شدّت بغض با عداوت و انجام دادن كار دشمنانه است.

[١] مفردات ألفاظ القرآن : ص ١٣٦ مادّه «بغض» . [٢] مفردات ألفاظ القرآن : ص ٧٧٢ مادّه «مقت» . [٣] ر . ك : تاج العروس ، ج ١٠ ص ١٥ ، التحقيق فى كلمات القرآن الكريم : ج ١ ص ٣٠٦ ، الميزان فى تفسير القرآن ، ج ٦ ص ٣٦٠ ، الكلّيات ، ج ١ ص ٦٤٤ (به نقل از : دائرة المعارف قرآن كريم : ج ٥ ص ٥٨٧) . [٤] آل عمران : آيه ١١٨ ، مائده : آيه ١٤ و ٦٤ و ٩١ ، ممتحنه : آيه ٤ . [٥] مانند : «وَ بَدَا بَيْنَنَا وَ بَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةُ وَ الْبَغْضَآءُ» (ممتحنه : آيه ٤) و «إِنَّمَا يُرِيدُ الشَّيْطَانُ أَن يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَآءَ» (مائده : آيه ٩١) .