دانشنامه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣١٨
درآمد
بَشاشت و بِشْر ، در لغت
واژه «بَشاشت» ، از ريشه «بشش» به معناى گشاده رويى ، شادابى ، خوش رويى و اظهار شادى در برخورد با ديگران است . ابن منظور ، در اين باره مى گويد : البَشُّ ، اللُّطفُ فِى المَسأَلَةِ وَ الإِقبالُ عَلَى الرَّجُلِ ... وَ البَشاشَةُ طَلاقَةُ الوَجهِ ... بَشاشَةُ اللِّقاءِ : الفَرَحُ بِالمَرءِ وَ الاِنبِساطُ إلَيهِ وَ الاُنسُ بِهِ . [١] بَشّ ، نرمش و مهربانى درخواهش ، و نيز روى آوردن به كسى است ... و بَشاشت : شكفتگى و باز بودن روى است ... . بشاشت در ديدار ، اظهار شادى و انبساط خاطر و خون گرمى نمودن در برخورد با ديگران است . نيز وى در تبيين معناى «بِشر» آورده است : البِشرُ : الطَّلاقَةُ ... وَ هُوَ حَسَنُ البِشرِ أى طَلقُ الوَجهِ . [٢] بِشر ، گشادگى است ... و او خوش روست ، يعنى گشاده روست . ابن فارِس نيز در تبيين معناى مادّه «بشر» مى گويد : الباءُ وَ الشّينُ وَ الرّاءُ ، أصلٌ واحِدٌ : ظُهورُ الشَّى ءِ مَعَ حُسنٍ وَ جَمالٍ . [٣] باء و شين و راء ، يك ريشه است به معناى آشكار شدن چيزى با نيكويى و زيبايى .
[١] لسان العرب : ج ٦ ص ٢٦٦ مادّه «بشش» . [٢] لسان العرب : ج ٤ ص ٦١ ـ ٦٢ مادّه «بشر» . [٣] معجم مقاييس اللّغة : ج ١ ص ٢٥١ مادّه «بشر» .