٧.لقمان عليه السلام : پسرم! [تو را ، در حقيقتْ] راهى است و رفتارى . راه تو ، همان دينِ توست و رفتار تو ، به رابطه تو با مردم ، مربوط مى شود . پس با آنان ، كين ورزى مكن و خوى هاى نيكو را بياموز .

١ / ٢

نكوهش كسى كه مردم را دشمن بدارد و مردم ، او را

٨.امام صادق ـ از پدرانش عليهم السلام ـ :پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود : « ... آيا شما را از بدترينِ مردمان ، خبر ندهم ؟» . گفتند : چرا ، اى پيامبر خدا ! فرمود : «كسى كه او ، مردم را دشمن بدارد و مردم نيز او را دشمن بدارند» .

٩.المعجم الكبير ـ به نقل از ابن عبّاس ـ :پيامبر صلى الله عليه و آله بر منبر فرمود : «آيا شما را از بدترينتان ، خبر ندهم ؟» . گفتند : چرا . اگر مى خواهى ، اى پيامبر خدا ! فرمود : «بدترينِ شما ، كسى است كه تنها در منزلى فرود بيايد ، برده اش را بزند و از عطا [و كمك به ديگران] ، دريغ ورزد» . [سپس فرمود :] «آيا شما را به بدتر از اين ، آگاه نسازم ؟» . گفتند : چرا . اگر مى خواهى ، اى پيامبر خدا ! فرمود : «كسى كه او از مردم ، نفرت داشته باشد و مردم نيز از او نفرت داشته باشند» .

١٠.تحف العقول : از سخنان پيامبر صلى الله عليه و آله است ... كه فرمود : «آيا شما را از بدترينِ آدميان ، خبر ندهم ؟» . گفتند : چرا ، اى پيامبر خدا ! فرمود : «كسى كه تنها منزل كند و [كمك و ]عطاى خود را [از ديگران] دريغ بدارد و برده اش را بزند» . [سپس فرمود :] «آيا شما را از بدتر از چنين كسى خبر ندهم ؟» . گفتند : چرا ، اى پيامبر خدا ! فرمود : «كسى كه از لغزشى در نمى گذرد و پوزشى را نمى پذيرد» . باز فرمود : «آيا بدتر از او را به شما معرّفى نكنم ؟» . گفتند : چرا ، اى پيامبر خدا ! فرمود : «كسى كه به خيرش اميدى نيست و از شرّش ايمنى نيست» . باز فرمود : «آيا بدتر از او را به شما معرّفى نكنم ؟» . گفتند : چرا ، اى پيامبر خدا ! فرمود : «كسى كه او ، مردم را دشمن بدارد و مردم نيز او را دشمن بدارند» .