دانشنامه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٤٩٥
بدعت گذاران ، ستمگران و فاسقان و ... تأكيد مى نمايد ؟ [١] آيا بُغض براى خدا ، بيمارى نيست؟ اساسا دشمنى كردن با ديگران ، با هر انگيزه اى ، چه دردى از دردهاى جامعه را درمان مى كند؟ و كدام مشكل را حل مى نمايد؟ و در يك جمله ، فلسفه دشمنى براى خدا چيست؟
معناى دشمنى براى خدا
براى دانستن چرايىِ دشمنى براى خدا ، ابتدا بايد ديد كه معناى آن چيست ؟ اگر دشمنى براى خدا ، درست تفسير و تبيين شود ، فلسفه آن ، نياز به بيان ندارد . دشمنى براى خدا ، بدين معناست كه دشمنى كننده ، خصومت شخصى با فرد يا گروهِ مورد دشمنى ندارد و دشمنى او ، به دليل منافع شخصى نيست . لذا در موردى كه بُغض و نفرت دشمن ، مرتبط با حقوق فردى و منافع شخصى است ، كرامت روحىِ مسلمان پرورش يافته در مكتب خاندان رسالت ، ايجاب مى نمايد كه بغض و نفرت او را با محبّت ، تلافى كند ، چنان كه در دعاى «مكارم الأخلاق» صحيفه سجّاديه آمده : اللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ ، وَ أَبدِلنى مِن بِغضَةِ أهلِ الشَّنَآنِ المَحَبَّةَ ، وَ مِن حَسَدِ أهلِ البَغىِ المَوَدَّةَ ... وَ سَدِّدنى لأَِن اُعارِضَ مَن غَشَّنى بِالنُّصحِ ، وَ أَجزِىَ مَن هَجَرَنى بِالبِرِّ ، وَ اُثيبَ مَن حَرَمَنى بِالبَذلِ ، وَ اُكافِىَ مَن قَطَعَنى بِالصِّلَةِ ، وَ اُخالِفَ مَنِ اغتابَنى إلى حُسنِ الذِّكرِ ... . [٢] خداوندا ! بر محمّد و خاندان محمّد ، درود فرست و بغض و كينه دشمنان را به دوستى بَدَل كن و حسد سركشان را به مهر ... و مرا استوار كن تا به كسى كه با من
[١] ر . ك : همين دانش نامه : ج ١٤ ص ٤٥ ح ١١٣ . [٢] كتاب من لا يحضره الفقيه : ج ٤ ص ٣٦٢ ح ٥٧٦٢ ، عدّة الداعى : ص ١٧٤ ، الدعوات : ص ٢٨ ح ٥١ ، بحار الأنوار : ج ٧٤ ص ٢٣٧ ح ٣٨ ؛ المصنّف ، ابن ابى شيبه : ج ٧ ص ٢٢٩ ح ٩٢ و ص ٢٢٦ ح ٦٩ ، كنز العمّال : ج ١ ص ٤٣ ح ١٠٥ . [٣] ر . ك : همين دانش نامه : ج ١٤ ص ٤٣ (كسانى كه سزاوار دشمنى اند / كافر) و ص ٤٧ (دشمنان خدا) و ص ٤٩ (بدعت گذار) و (ستمگر) و ص ٥٠١ (گنهكار / منحرف از دين) . [٤] الصحيفة السجّادية : ص ٨٢ و ٨٣ دعاى بيستم . [٥] غرر الحكم : ج ٤ ص ٩٦ ح ٥٤٣٠ .