دانشنامه عقايد اسلامي - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٧١
٥٢١٢.امام صادق عليه السلام: كلام خدا ، صفتى پديد آمده بوده و ازلى نيست . خداوند عز و جلوجود داشت ، در حالى كه گويا و متكلّم نبود.
٦٥ / ٣
آنچه سخن خدا با آنها توصيف نمى شود
٥٢١٣.امام على عليه السلام: خدا با موسى عليه السلام به گونه اى خاص سخن گفت: بدون اندام هاى بدن و ابزارها ، و نه با لب ، و نه با زبان كوچك.
٥٢١٤.امام على عليه السلام: خدايى كه با موسى عليه السلام به گونه اى خاص سخن گفت و نشانه هاى بزرگ خود را به او نماياندْ، بدون اندام هاى بدن ، نه با ابزارها ، نه با تلفّظ زبانى ، و نه با زبان كوچك.
٥٢١٥.امام كاظم عليه السلام: او (خداوند) را با تلفّظ از راه گشودن دهان، تعريف و تحديد نمى كنم؛ بلكه چنان كه خود گفته: «باش، پس به وجود مى آيد» ، با خواستش، بدون ترديدى در نفس. او بى نياز و يگانه است و نيازمند شريكى كه فرمان روايى اش را به ياد او آورد و درهاى دانايى اش را براى او بگشايد ، نيست.
٥٢١٦.الاحتجاج ـ به نقل از صفوان بن يحيى ـ: ابو قُرّه مُحدّث (صاحب شُبرُمه) از من خواست تا او را به خدمت امام رضا عليه السلامببرم. از امام عليه السلاماجازه خواست و ايشان ، اجازه داد . آن گاه، وارد شد و چيزهايى در مورد حلال و حرام و واجبات و احكام پرسيد تا اين كه سؤالش به توحيد رسيد. ابو قُرّه به امام عليه السلام گفت: خدا ، مرا فدايت كند! مرا از سخن گفتن خدا با موسى عليه السلام آگاه كن . امام عليه السلام فرمود: «خدا و پيامبرش داناترند كه خدا با كدام زبان با موسى عليه السلام سخن گفت : سُريانى يا عِبرى» . ابو قُرّه ، زبانش را [با دست] گرفت و گفت : من در مورد اين زبان از شما پرسش كردم! امام رضا عليه السلام فرمود: «خدا از آنچه مى گويى ، منزّه است . پناه بر خدا كه او شبيه آفريده اش باشد، يا همانند آنچه آفريدگان با آن سخن مى گويند، سخن بگويد؛ بلكه چيزى شبيه او نيست و گوينده و كننده اى همچون او وجود ندارد» . ابو قُره گفت: چه طور؟ امام عليه السلام فرمود: «سخن آفريدگار [خطاب] به آفريده ، همچون سخن آفريده به آفريده نيست و او با گشودن دهان و زبان ، تلفّظ نمى كند؛ بلكه به آن مى گويد: باش ! . پس با خواست او ، آنچه از امر و نهى به موسى عليه السلامخطاب كرد، به وجود آمد ، بدون خَلَجانى در نفس» .