٥٣٩٣.امام كاظم عليه السلام: آن گاه كه خدا بر بنده مؤمن ، گشاده دستى كند، ميل و توانايى و اجازه [ ى انجام دادن عمل صالح ] را براى او فراهم مى آورد. اين جاست كه خوش بختى [ براى او ] مقرّر مى گردد.

٧٨ / ٢

با پيامبرىْ منّت مى گذارد

قرآن

«فرستادگانش به آنها گفتند: ما جز بشرى همچون شما نيستيم ، ولى خدا بر هر كس از بندگانش كه بخواهد ، منّت مى نهد و ما را نرسد كه جز به اذن خدا ، براى شما حجّتى آوريم، و مؤمنان بايد بر خدا توكّل كنند» .

«خود را به بد چيزى فروختند كه بدانچه خدا فرستاده ، از روى ستم ، كافر شوند كه چرا خدا از فضل خود بر هر كس از بندگانش كه بخواهد ، [وحى ]فرو فرستد . پس سزاوار خشمِ افزون بر خشم [ الهى ] شدند ، و كافران را عذابى خفّت آور است» .

حديث

٥٣٩٤.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ـ در تفسير اين سخن خداوند متعال : «چرا اين قر: ... و تقسيم رحمت خدا ، به تو واگذار نشده؛ بلكه خداست تقسيم كننده رحمت ها ، و كننده آنچه خواهد... . و رفتار خدا ، بر اساس عدل است . پس كسى را به برترين مراتب دين و ويژگى هاى (/ شكوه) آن بر نمى گزيند ، مگر آن كه در فرمانبرى از خدا ، برترين باشد و در خدمت گزارى ، بيشترين كوشش را به جا آورَد . همين طور ، [كسى را ]در مراتب دين و ويژگى هاى آن ، پايين نمى بَرَد ، مگر كُندترين آنها را در فرمان بردارى از خدا. و خدايى با اين خصوصيت، به مال و حال [مادّى] توجّه نمى كند؛ بلكه اين مال و حال ، از فزون بخشىِ خداست و براى هيچ يك از بندگان خدا ، لازم و ذاتى نيست . پس به خدا گفته نمى شود: چون مال را به بنده اى فزون بخشى كردى، پس بايد پيامبرى را نيز به او فزون بخشى كنى؛ زيرا كسى را نرسد كه خدا را بر خلاف اراده اش و يا به بخشندگىِ بيش از استحقاق ، مجبور كند؛ زيرا او پيش از اين ، نعمت هايش را بيش از استحقاقْ بخشيده است.