دانشنامه عقايد اسلامي
 
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص
٤٨٥ ص
٤٨٦ ص
٤٨٧ ص
٤٨٨ ص
٤٨٩ ص
٤٩٠ ص
٤٩١ ص
٤٩٢ ص
٤٩٣ ص
٤٩٤ ص
٤٩٥ ص

دانشنامه عقايد اسلامي - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٩٥

٥٤٩٨.امام على عليه السلام: ستايش، براى خداى يكتا و يگانه و صمد و بى همتايى است كه از چيزى موجود نشده و موجودات را از چيزى نيافريده است. [او راست ]توانايى اى كه با آن، از چيزها جدا شده و چيزها از او جدا گشته اند. پس براى او نه صفتى هست كه بدان رسيده شود و نه نهايتى كه براى آن ، مثال هايى آورده شود. آرايش زبان ها، پيش از رسيدن به صفات خدا درمانده شد و توصيفات گوناگون، در آن جا گم راه شدند. روش هاى ژرف تفكّر، در فرمان روايى خدا حيران شدند و تفسيرهاى فراگير، پيش از وارد شدن به ژرفاى دانش خدا باز ايستادند. پوشش هاى ناپيدا، در برابر سرّ نهان او مانع [از دسترس به او ]شدند. خردهايى كه در امور دقيق، بلندپروازى مى كنند، در پايين ترين درجات آنها متحيّر گشته اند. پس بلندْ پايه است خدايى كه بلندى همّت ها به او نمى رسد و ژرفكاوى فهم ها، به او دست پيدا نمى كند. بلندْ پايه است آن كه وقتِ شمارش شده و مهلت معيّن و صفت محدودى ندارد. پاك است آن كه آغازى شروع شده و پايانى تمام شده و نهايتى به سر رسيده ندارد. او پاك است وهمان گونه است كه خودش را توصيف كرده وتوصيف كنندگان، به وصف او نمى رسند. همه چيز را هنگام آفرينش آنها، محدود كرد تا آنها را از همانند شدن به خودش و خودش را از همانند شدن به آنها جدا كند. در چيزها وارد نشده تا گفته شود: «او در آنهاست»، و از آنها دور نمانده تا گفته شود: «او از آنها فاصله دارد»، و از آنها كنار نكشيده تا گفته شود: «كجاست؟»؛ بلكه دانش خداى سبحان، آنها را فرا گرفته و سازندگىِ او، آنها را استوار ساخته و نگهدارى اش، آنها را بر شمرده است. نهان هاى اسرار جوّ و پيچيدگى هاى پنهان تاريكى هاى شب و آنچه در آسمان هاى برين تا زمين هاى فرودين وجود دارد، از او پوشيده نيست. براى هريك از آنها نگهدار و نگاهبانى است و هريك از آنها چيزى را فراگيرنده است، و موجودى كه فراگيرنده هاى اشيا را فرا گرفته، يگانه بى همتا و بى نياز است؛ همان كه دگرگونى هاى زمان ها، او را تغيير نمى دهد و ساختن چيز موجود، او را به دشوارى نمى اندازد؛ بلكه تنها به چيزى كه خواست، گفت: «باش»، پس به وجود آمد. آنچه را آفريد، بدون نمونه اى از پيشْ موجود و بدون رنج و خستگى، نوآورى كرد. هر سازنده چيزى، از چيزى [چيزى را ]مى سازد، در حالى كه خدا آنچه را آفريد، از چيزى نساخت و هر دانايى، پس از نادانى آموخت، در حالى كه خدا نادان نبود و نياموخت. با علمش، پيش از پيدايش اشيا، بر آنها احاطه كرد، پس با وجود يافتن اشيا، علمش افزون نگشت. دانش او به چيزها، پيش از آن كه آنها را موجود سازد، همچون دانش او پس از ايجاد آنهاست. آفريدگان را براى تقويت فرمان روايى و بيم از نابودى و كاهش نيافريد، و نه براى كمك گرفتن از آنها در برابر مخالفى ستيزه گر و يا همتايى زياده خواه و يا شريكى گردنكش؛ بلكه [آنها ]آفريدگانى پرورش يافته و بندگانى خوارند. پس پاك است آن كه آفرينش آنچه آغاز كرد و تدبير آنچه آفريد، بر او گران نيامد، و از ناتوانى و سستى، به آنچه آفريد، بسنده نكرد. آنچه را آفريد، دانست و آنچه را دانست، آفريد. نه اين است كه با انديشه كردن در دانش نوپديد، به آنچه آفريد، رسيده باشد و آنچه را نيافريد، به خاطر ترديدى نبود كه بر او وارد شده باشد؛ بلكه [آفرينش، به سبب ]حكمى حتمى و دانشى استوار و امرى كامل بود. در پروردگارى، يگانه گشت و خود را به يكتايى، منحصر كرد و ارجمندى و ستايش را از آنِ خود ساخت و در يگانگى و ارجمندى و بلندى، بى همتا شد و به ستايش شدن، يگانه شد و به ارجمند دانسته شدن، ارج يافت و از داشتن فرزندان، برتر شد و از لمس كردن زنان، پيراسته شد و از همسايگى با شريكان، عزيز و والاست. پس در ميان آفريدگان، مخالفى ندارد و در ميان آنچه دارا شده، همتايى ندارد. كسى در فرمان روايى اش، با او شريك نيست. يكتا و يگانه و صمد است و نابود كننده ابد و وارث پايان؛ همان كه هميشه يكتا و بى آغاز بوده و هماره چنين خواهد بود، پيش از آغاز روزگاران و پس از دگرگونى هاى امور؛ همان كسى كه نابود نمى شود و تمام نمى گردد. به اين [مطالب]، پروردگارم را توصيف مى كنم. پس خدايى جز اللّه نيست؛ سترگى كه چه قدر سترگ است! و شكوهمندى كه چه قدر با شكوه است! و پيروزمندِ شكست ناپذيرى كه چه قدر عزيز است! و از آنچه ستمكاران مى گويند، بسى والاتر است!