آيه، تحريم پيشى گرفتن بر پيامبر را از اين طريق بيان كرده است كه وى فردى است مصون از خطا و پيراسته از گناه، از اين رو بايد از او پيروى كنيد; در ضمن، اين بخش از آيه كه در مسائل شرعى، افكار عمومى ملاك تشريع و پيروى نيست، و بايد در اين موارد از مكتب وحى الهام گرفت، و رنجيدگى مردم نمى تواند دليلى براى تغيير دادن حكم الهى باشد.

پيامبر معصوم و موضوع مشورت

آرى در موضوعات اجتماعى و عرفى كه مربوط به شرع و وحى نبوده و راه تشخيص حق و باطل، به روى متفكران عادى نيز باز بود، پيامبر مأمور بود كه به مشاوره بپردازد و از طريق افكار عمومى و مشاوره با طبقه روشندل و بيدار و آگاه، گره مشكلات را بگشايد، آن جا كه قرآن دستور داده است:(فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَشاوِرْهُمْ فِى الأَمْرِ فَإِذا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللّهِ)[١]; «از(تقصير) آنان درگذر، براى آنان طلب آمرزش كن و در امور با آنها مشورت نما، سپس هنگامى كه تصميم گرفتى، بر خدا توكل نماى(و به تصميم خود جامه عمل بپوشان).» حتى خداوند متعال يكى از نشانه هاى مردان با ايمان را مشاوره معرفى كرده و مى فرمايد:

(وَالَّذِينَ اسْتَجابُوا لِرَبِّهِمْ وَأَقامُوا الصَّلوةَ وَأَمْرُهُمْ شُورى بَيْنَهُمْ وَمِمّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ).

«آنان كسانى هس[٢]تند كه به ]دعوت[ پروردگار خود پاسخ گفته، و نماز مى گزارند، و كارهاى خود را از روى مشورت انجام مى دهند، و از آنچه بديشان روزى داديم انفاق مى كنند».

[١] آل عمران(٣) آيه ١٥٩.
[٢] شورى(٤٢) آيه ٣٨.