از نظر روانكاوى كسانى كه مردم را مسخره مى كنند، نوعى كمبود شخصيت دارند و از طريق كوچك كردن مردم، مى خواهند كمبودهاى خود را جبران و از اين راه خود را اشباع نمايند و لذا افراد با شخصيت كه كمبود و نقصانى در خود احساس نمى كنند، هرگز دست به اين كار نمى زنند و از مشاهده چنين رفتارى سخت رنج مى برند.

علاوه بر اين، عامل ديگرى نيز به اين كار كمك مى كند و آن اين است: كسانى كه از تخريب شخصيت مردم و مسخره نمودن آنان لذت مى برند و انبساط روحى پيدا مى كنند روح سبعيت و درندگى، بر روان آنها حكمفرماست و اين حالت درونى با يك سلسله حالات روانى آميخته شده و به صورت مسخره كردن افراد، تجلى مى كند. درندگان با كشتن و پاره نمودن و دريدن جانداران ضعيف، سد جوع مى كنند و لذت مى برند; چنين افرادى نيز با حمله به افرادِ به ظاهر ناتوان و بيچاره و خورد كردن شخصيت و حيثيت آنان، گرسنگى روانى خود را رفع نموده و لذت مى برند.

اسلام براى تحكيم شخصيت تمام طبقات، دستور مى دهد كه به تمام افراد احترام بگذاريم و هيچ فرد مسلمانى را كوچك و سبك نشماريم: «لا تَحْقِرَنَّ أَحَداً مِنَ الْمُسْلِمِينَ فَانَّ صَغَيرَهُمْ عِنْدَاللّهِ كَبيرٌ;[١] هيچ فردى از مسلمانان را كوچك مشماريد; زيرا مسلمانى كه در نظر شما كوچك است، در پيشگاه خداوند مقام بزرگى دارد».

خداوند به وسيله سفير خود حضرت ختمى مرتبت، چنين پيامى فرستاده است: (وَقُلْ لِعبادى يَقُولُوا الّتى هِىَ أَحْسَنُ);[٢] «اى پيامبر! به بندگان من بگو به هنگام

[١] مجموعه ورام، ج١، ص ٣١.
[٢] اسراء(١٧)آيه ٥٣.