نظام اخلاقى اسلام - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ١٨٦
(وَاذْكُرُوا نِعْمَةَ اللّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ كُنْتُمْ أَعداءً فَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِكُمْ).[١]
«به ياد آريد زمانى را كه دشمن بوديد و ما (به وسيله آيين اسلام) دل هاى شما را با يكديگر مهربان ساختيم».
روزى كه پيامبر(صلى الله عليه وآله وسلم) وصى خود را تعيين نمود، وحى الهى، آن را بزرگ ترين نعمت اعلام نمود و چنين فرمود: (اَلْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتى)[٢]; «امروز دين شما را تكميل و نعمت خود را بر شما تمام نمودم».
عرب هاى باديه نشين تصور مى كردند كه آنان با تظاهر به اسلام، خدمتى به پيامبر انجام داده اند; از اين رو منتى بر او مى گذاردند; در صورتى كه اگر آنان به راستى اسلام داشتند، در درجه نخست خود آنان از آن بهره مند بودند; از اين رو، پيامبر بايد بر آنها منت بگذارد كه آنان را به راه سعادت و كمال هدايت نمود، چنان كه فرمود:
(بَلِ اللّهُ يَمُنُّ عَلَيْكُمْ أَنْ هَداكُمْ لِلإِيمانِ).
«خدا بر شما منت مى گذارد كه شما را به سوى ايمان هدايت نموده است».
يكى از امتيازات قرآن اين است كه در هيچ موقعيتى از بيان نكات و قيود لازم غفلت نمى كند و در هر موضوعى كه سخن مى گويد، جهات مختلف امر را در نظر مى گيرد; مثلاً در اين آيه، هنگامى كه به باديه نشينان متظاهر به اسلام نسبت ايمان مى دهد و مى گويد: (أَنْ هَداكُمْ للإِيمانِ)، فوراً بلافاصله جمله (إِنْ كُنْتُمْ صادقينَ) را اضافه مى كند تا نشان دهد كه نسبت ايمان به آنها طبق ادعاى خود
[١] آل عمران (٣) آيه ١٠٣.
[٢] مائده(٥) آيه ٥.