قرآن و اسرا آفرينش(تفسير سوره رعد) - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٢٤٩ - بانگ بيدار باش

الَّذِينَ كَفَرُوا تُصِيبُهُمْ بِما صَنَعُوا قَارِعَةٌ أَو تَحُلُّ قَرِيباً مِنْ دَارِهِمْ حَتّى يَأْتِىَ وَعْدُ اللّه إِنَّ اللّهَ لا يُخْلِفُ الْمِيعَادَ).

شأن نزول آيه در مورد مشركان جزيرة العرب است، ولى مناسب بحث هاى قرآن اين است كه مفاد آن جنبه جهانى داشته باشد، و گويا مى خواهد چنين بفرمايد: ملل كافر، در هر قرنى و هر زمانى گرفتار كيفر اعمال خود شده همواره با حوادث كوبنده اى از قبيل جنگ ها و مصايب ديگر، كه در ديار و يا نزديك آنان رخ مى دهد، مواجه مى شوند تا بيدار گردند.

مردم غرب در مدت كوتاهى با دو جنگ كوبنده، كه به قتل و كشتار و ويرانگرى عجيبى انجاميد، رو به رو و آن چنان درهم كوبيده شدند كه قسمتى از آثار شوم جنگ، هنوز هم مرمت نشده و خصومت ها و اختلاف ها، حلّ و فصل نگشته است.

بنابراين، مفاد آيه به زمان رسول خدا(صلى الله عليه وآله وسلم) اختصاص نداشته;[١] و هدف از ذيل آيه، بشارت به پيروزى مطلق حق بر باطل است و مقصود از وعده الهى، همان غلبه مؤمنان بر طبقه مخالف است، چنان كه مى فرمايد:

(وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ رُسُلاً إِلى قَوْمِهِمْ فَجَاؤهُمْ بِالْبَيِّناتِ فَانْتَقَمْنَا مِنَ الَّذينَ أَجْرَمُوا وَكَانَ حَقّاً عَلَيْنَا نَصْرُ الْمُؤْمِنينَ).[٢]

«پيامبرانى را پيش از تو، با دلايل و معجزات به سوى اقوام آنها فرستاديم، و از افراد مجرم انتقام گرفتيم و بر ماست كه گروه با ايمان را كمك كنيم.»

---

[١] هرگاه مفاد آيه را وسيع بدانيم و به آن رنگ جهانى بدهيم در اين صورت مى توان گفت اين آيه در مكه نازل شده است و هرگز لزومى ندارد كه آن را مدنى بدانيم و از اين راه، گفتار برخى از مفسران، كه همه آيات اين سوره، جز آخرين آيه آن را مكى مى دانند، مى توان تصحيح نمود. [٢] روم (٣٠) آيه ٤٧.