٢- پيامبران:
آگاهى از نهان مردم ناممكن است، مگر براى خداوند و كسانى كه خدا بخواهد اين آگاهى را به آنان ارزانى مى‌كند. پيامبران الهى (ع) از كسانى هستند كه خداوند آنان را بر اعمال امّتشان گواه قرار داده است. قرآن درباره حضرت عيسى (ع) مى‌فرمايد:
وَ كُنتُ عَلَيْهِمْ شَهِيداً مَا دُمْتُ فِيهِمْ فَلَمَّا تَوَفَّيْتَنِي كُنْتَ أَنْتَ الرَّقِيبَ عَلَيْهِمْ وَ أَنْتَ عَلَى‌ كُلِّ شَىْ‌ءٍ شَهيدٌ «١» و تا زمانى كه در ميانشان بودم، مراقب و گواهشان بودم، و هنگامى كه مرا از ميانشان برگرفتى، تو خود مراقب آنان بودى، و تو بر همه چيز گواهى.
قرآن كريم در جايى ديگر خطاب به پيامبر اسلام (ص)، چنين مى‌فرمايد:
وَ يَوْمَ نَبْعَثُ فِي كُلِّ أُمَّةٍ شَهِيداً عَلَيْهِم مِنْ أَنْفُسِهِمْ وَ جِئْنَا بِكَ شَهِيداً عَلَى‌ هؤُلَاءِ «٢» روزى كه از هر امّتى گواهى از خودشان بر آنان برمى‌انگيزيم، و تو را گواه بر آنان مى‌آوريم.
در اين آيه مراد از «هؤلاء» كيست كه پيامبر بر آنان گواه است؟ حضرت على (ع) مى‌فرمايد:
وَ هُوَ الشَّهيدُ عَلَى الشُّهَداءِ وَ الشُّهَداءُ هُمُ الرُّسُلُ «٣» و او [پيامبر] گواه بر گواهان است و گواهان همان پيامبرانند.
٣- امامان:
امام هر عصرى نيز بر اعمال مردم گواه است. در قرآن مى‌خوانيم:
وَ قُلِ اعْمَلُوا فَسَيَرَى اللَّهُ عَمَلَكُمْ وَ رَسُولُهُ وَالْمُؤْمِنُونَ «٤» بگو: عمل كنيد [آزاديد] عمل شما را خدا و پيامبرش و مؤمنان مى‌بينند.