مبانى انديشه اسلامى(1) - ابراهیم زاده، عبدالله؛ سبحانی، سعید - الصفحة ١٤٧
رسول، نبى و محدّث قرآن كريم پيامبران را گاهى به نام نبى و گاهى به نام رسول مىخواند. «رسول» كسى است كه داراى رسالتى است و از طرف كسى به سوى ديگرى فرستاده مىشود؛ و بطور يقين عدهاى از انبيا، از طرف خداوند رسالتى براى مردم داشتند كه بايد آن را به مردم ابلاغ مىكردند. اما واژه «نبى» اگر از مادّه «نبأ» باشد به معناى صاحبخبر مهم است (كه همان اخبار غيبى است) و اگر از مادّه «نبو» باشد به معناى داراى مقام والا و برجسته است؛ ولى احتمال اول قويتر است؛ زيرا درست است كه همه انبيا داراى مقام رفيعى هستند و يا افراد برجسته جامعه هستند ولى اطلاق اين وصف (نبى به معناى صاحب مقام والا و برجسته) بر آنان، از اين جهت كه آنان واسطه بين خدا و انسان هستند، چندان مناسبتى ندارد. بنابراين مىتوانيم «نبى» را به «آگاه از غيب» و «كسى كه داراى خبرهاى غيبى است» معنا كنيم. امّا از محدّث (كسى كه به او حديث مىشود) در قرآن ذكرى به ميان نيامده است.
مطلب ديگر اين است كه نبى از جهت مصداق اعم از رسول است، هر چند از نظر مفهوم متباينند؛ يعنى همه رسولان داراى مقام نبوت بودهاند ولى مقام رسالت اختصاص به گروهى از انبيا داشتهاست و بالطبع مقامآنان بالاتراز مقام ساير انبيا خواهدبود؛ چنانكه خود رسولان هم از نظر مقام و فضيلت يكسان نبودهاند و بعضى از ايشان به مقام امامت نيز مفتخر گرديدهاند.
تِلْكَ الرُّسُلُ فَضَّلْنا بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ «١» بعضى از آن پيامبران را بر بعضى ديگر برترى داديم.
زراره مىگويد: از امام باقر (ع) در مورد اين آيه سؤال كردم «وَ كانَ رَسُولًا نَبِيّاً» كه رسول و نبى كيستند؟ فرمود: