فاصله‌اى نيست مگر اين كه بدست آنها (دشمنان) كشته شوم. آن گاه خرماها را پرت كرده، به نبرد پرداخت تا به شهادت رسيد! «١» برخى مفسران نوشته‌اند: آيه ايثار «٢» درباره هفت رزمنده شهيدى نازل شد كه در جنگ احد به شدت مجروح و تشنه شده بودند. هنگامى كه كسى آبى به مقدار نوشيدن يك نفر آورد، سراغ هر كدام رفت ديگرى را تشنه‌تر از خود، و سزاوارتر بر نوشيدن آب معرفى كرد. سرانجام هيچكدام آب ننوشيدند، و لب تشنه شهيد شدند! «٣» روشن است تا اين حد از خود گذشتگى و ايثارگرى جز در پرتو ايمان به خدا و روز جزا ممكن نيست.
٣- تعديل غرايز تداوم يك زندگى سالم و طبيعى براى انسان، در گرو بهره‌بردارى متعادل از غرايز و دورى از هر نوع افراط و تفريط در اين زمينه است. اما انسان در بخش يا بخشهايى از دوران عمر در معرض طغيان غرايز و لجام گسيختگى آن قرار دارد، و چه بسا كه دچار لغزشها و مبتلا به آلودگيها و پليديهاى اخلاقى شود.
ياد معاد و حسابرسى آن و نيز باور داشتن كيفر و پاداش سراى باقى، غريزه سركش انسانى را مهار كرده، و انسان را از افتادن در پرتگاه گمراهى و ورطه زشتيها باز مى‌دارد.
براستى اگر كسى در اين انديشه كند كه از پس اين جهان، دنياى ديگرى است، و انسان بار ديگر به صحنه زندگى بر مى‌گردد؛ و بايد پاسخگوى همه اعمال و رفتار و كردار ريز و درشت و آشكار و نهان خويش در تمام مدت عمر باشد، و سرنوشت نهايى و سرانجام نيك و بد انسانى بر مبناى همين كردار و رفتار دنيايى رقم مى‌خورد، به طور حتم در او دگرگونى عميق روحى و اخلاقى ايجاد شده، و موجب تعديل غرايز و مهار نفس سركش مى‌گردد.
رسول گرامى اسلام (ص) مى‌فرمايد: