مبانى انديشه اسلامى(1) - ابراهیم زاده، عبدالله؛ سبحانی، سعید - الصفحة ١٣٣
و تعاليم آنها ديده مىشود. وحى را مىتوانيم يك دستگاه گيرنده مرموز بناميم كه در وجود پيامبران تعبيه شده است و با آن مىتوانند معارفى را از جهان ماوراى طبيعت دريافت كنند. «١» نظريّه فلاسفه درباره وحى آنان مىگويند انسان داراى دو شخصيت است: شخصيت ظاهر و آشكار و شخصيت باطن ومخفى. شخصيت اوّل همان دستگاه شعور ظاهر و تفكّر و انديشه و اراده و حواس ظاهر ماست. امّا شخصيت دوّم دستگاهى عاليتر و مهمتر در ماوراء اين دستگاه است كه خزانه علوم و دانشها مىباشد و ما در حال عادى از آن بىخبريم. آنها معتقدند امور زير مربوط به شخصيت مخفى انسان و گواه بر وجود چنين شخصيتى است:
١- رؤياهاى صادق ٢- الهامات ناگهانى دانشمندان، شاعران، فلاسفه و مكتشفان كه بدون مقدمات قبلى صورت مىگيرد و بطور ناگهانى و بىاختيار، آنها را متوجه حقيقت تازه و كشف جديدى مىكند.
راه تجربى كه براى اثبات اين شخصيت دوم پيدا كردهاند، همان خوابهاى مغناطيسى است؛ در اين حال دستگاه شعور ظاهر از كار مىافتد و شعور پنهان شروع به فعاليت مىكند و ديده شده كسى كه در حال عادى قادر به حلّ يك مسأله ضرب ساده نبوده، مسائل ضربى با رقم بالا را در حال خواب مغناطيسى حلّ نموده است. نظر آنان اين است كه حقيقت وحى هم يك نوع تجلّى شعور باطن براى پيامبران است كه به صورت جهشهاى فكرى ناگهانى بر آنها ظاهر مىشده است. توضيح اين كه شخصيت دوم افراد مانند شخصيت اولشان با هم تفاوت بسيار دارد و هر قدر شخصيت مخفى انسان قويتر باشد، تجليات آن بيشتر خواهد بود و به اين ترتيب پيامبران كه مردان فوقالعادهاى بودهاند، داراى شعور ناآگاه قوى و فوقالعادهاى بودهاند. بديهى است تراوشات چنين شعور ناآگاهى بسيار مهم و قابل ملاحظه است. «٢»