اين علّت جديد داراى اقسامى است: يك وقت علّت مادى است مثل كشفيات علمى روز و گاهى علّت غيرمادّى است و قابل تحصيل و انسانهايى آن را به دست آورده‌اند؛ مثل قدرتهاى نفسانى كه مرتاضان پيدا مى‌كنند؛ آن هم علّتى است براى پيدايش يك پديده‌اى در جهان مادّه ولى خود علّت، امر مادّى نيست بلكه امر نفسانى است، امّا ممكن است كسانى از راه تعليم و تعلّم آن را به دست آورند و به كار گيرند. اين هم نقض قانون عليت نيست بلكه كشف علّت جديدى است منتهى علّت غير مادّى براى پديده‌هاى مادّى. و گاهى بالاتر از همه يك علّت معنويى است كه قابل تحصيل و تعليم و تعلّم نبوده و موهبتى الهى است. آن هم يك علّت غيرمادى است براى پديده‌هاى مادّى و قابل تحصيل نيست. پس پذيرفتن معجزه نقض قانون عليت نيست بلكه پذيرفتن علّتى است براى پديده‌هاى عادّى امّا نه از سنخ علل مادّى بلكه علّتى معنوى كه به موهبت الهى در نفس پيامبر تحقق پيدا مى‌كند.
بنابراين تحقق يك امر اعجازآميز محال نيست؛ يعنى نه محال ذاتى است و نه محال وقوعى؛ محال ذاتى نيست يعنى فرضش مستلزم تناقض يا وقوع معلول بدون علت نيست چون معجزه فرض معلولى است از راه علت ناشناخته و معنوى و محال وقوعى نيز نمى‌باشد؛ زيرا ممكن است علّتش تحقق پيدا كند.
٢- آيا خرق عادت به منزله تغيير در سنت الهى نيست؟
توضيح اين كه سنت الهى بر اين جارى شده كه هر پديده‌اى را از راه علّت خاصّى به وجود بياورد و سنتهاى الهى تغييرپذير نيست.
وَ لَنْ تَجِدَ لِسُنَّةِ اللَّهِ تَبْديلًا وَ لَنْ تَجِدَ لِسُنَّةِ اللَّهِ تَحْويلًا «١» و هرگز در سنت خداوند تبديلى نخواهى يافت و هرگز در سنت خداوند تغييرى نخواهى يافت.
پس معجزه بر خلاف سنّت الهى است.