مبانى انديشه اسلامى(1) - ابراهیم زاده، عبدالله؛ سبحانی، سعید - الصفحة ٢٣٢
درس سى و دوم: گواهان قيامت از موضوعاتى كه درباره قيامت مطرح است، گواهى گواهان بر پندار و كردار و گفتار انسانهاست، تا آنچه را انسان انجام داده، ولى خود را از آن به دور مىداند، به اثبات رسانند. گواهى داراى دو مرحله تحمّل گواهى و اظهار آن است: در مرحله نخست، گواه، عملى را كه در حضورش انجام مىگيرد، مشاهده مىكند و از آن آگاه مىشود، و در مرحله دوم به آن گواهى مىدهد. پس خداوند و همه انسانها و نيز چيزهايى از قبيل اعضا و جوارح بدن انسان و زمان و مكان كه مىخواهند عليه او گواهى دهند، بايد در هنگام صدور عمل، شاهد باشند تا بتوانند گواهى دهند. در اين جا گواهان اعمال انسان را به اجمال برمىشماريم:
١- خداوند متعال:
هر قدر انسان حضور گواهان را بيشتر احساس كند، براى تقوا و خودسازى، انگيزهاى پرتوانتر مىيابد. بزرگترين شاهدان، خداوند متعال است. «١» در قرآن كريم آمده است:
انَّ اللَّهَ عَلى كُلِّ شَىْءٍ شَهيدٌ «٢» خداوند بر همه چيز گواه است.