مبانى انديشه اسلامى(1) - ابراهیم زاده، عبدالله؛ سبحانی، سعید - الصفحة ٦١
در گوشهاى از جهان، مىتوان قانونى عمومى و كلى بهدست آورد. براى مثال، قانون جاذبه بر كلّ جهان مادّه حكومت مىكند. در تمام جهان هستى، آثار يگانگى و نظام واحد به چشم مىخورد، پس آفريننده آن نيز واحد است.
امام صادق (ع) در حديثى، اين دليل را بيان مىفرمايد:
فَلَمَّا رَايْنَا الْخَلْقَ مُنْتَظِماً وَالْفُلْكَ جارِياً وَاخْتِلافَ اللَّيْلِ وَالنَّهارِ وَالشَّمْسِ وَالْقَمَرِ، دَلَّ صِحَّةُ الْامْرِ وَالتَّدْبيرِ وَائْتِلافُ الْامْرِ عَلى انَّ الْمُدَبِّرَ واحِدٌ. «١» چون درمىيابيم كه جهان آفرينش منظم است، كشتى بر روى دريا حركت مىكند و شب و روز و خورشيد و ماه پى در پى مىآيند، اين درستى و تدبير و هماهنگى امور، ما را به اين حقيقت هدايت مىكند، كه مدبّر جهان يكى است.
ب- هماهنگى پيامبران دليل ديگرى كه دانشمندان براى يگانگى خداوند ذكر كردهاند، هماهنگى و وحدت پيام و هدف پيامبران الهى است كه دلالت مىكند بر اين كه همه آنها از سوى خدايى يگانه مبعوث شدهاند. امير مؤمنان، على (ع)، در نامهاى به امام حسن (ع) از اين حقيقت سخن گفته است:
وَاعْلَمْ يا بُنَىَّ انَّهُ لَوْ كانَ لِرَبِّكَ شَريكٌ لَاتَتْكَ رُسُلُهُ وَ لَرَأَيْتَ آثارَ مُلْكِهِ وَ سُلْطانِهِ وَ لَعَرَفْتَ افْعالَهُ وَ صِفاتِهِ وَ لكِنَّهُ الهٌ واحِدٌ كَما وَصَفَ نَفْسَهُ لا يُضادُّهُ فى مُلْكِهِ احَدٌ. «٢» بدان اى فرزندم! اگر براى پروردگار تو شريكى بود، بىگمان، پيامبرانى از سويش مىآمدند و آثار قدرت و سلطنت او را مىديدى و افعال و صفات او را مىشناختى، ولى او خدايى يگانه است؛ چنان كه خود را وصف نموده و در فرمانروايى، كسى برابرش نيست.
چنانچه جهان آفرينش را دو آفريدگار باشد، آثار هر دو، در تشريع و اعزام پيامبران و