مبانى انديشه اسلامى(1) - ابراهیم زاده، عبدالله؛ سبحانی، سعید - الصفحة ١٦٣
د- عذاب كردن:
بعد از اين كه به آنان مهلت داده شد و بر گناهانشان افزوده گشت، در دام الهى گرفتار مىشوند و در مجراى سنت عذاب قرار مىگيرند:
ثُمَّ بَدَّلْنا مَكانَ السَّيِّئَةِ الْحَسَنَةَ حَتَّى عَفَوْا وَ قالُوا قَدْ مَسَّ ابائَنَا الضَّرَّاءُ وَ السَّرَّاءُ فَاخَذْناهُمْ بَغْتَةً وَ هُمْ لا يَشْعُرُونَ «١» سپس به جاى آن سختيها و گرفتاريها، براى مردم خوشى و راحتى پديد مىآوريم تا اين كه زياد مىشوند و مدّت طولانى در نعمت فرو مىروند (اين وضع آن قدر ادامه پيدا مىكند كه مردم غافل مىشوند و آن را يك جريان طبيعى مىدانند) و مىگويند به پدرانمان هم سختى و گرفتارى و خوشى رسيد پس آنها را ناگهان گرفتيم و عذاب كرديم بدون اين كه بدانند (كه آن نعمتها مقدمه اين عذاب بوده است).
البته در مورد سنت عذاب فرمول دقيقى در دست نداريم چون خداوند اراده كرده كه نسل انسانها باقى باشد، از اين رو گاهى عذابها طورى بوده كه مردم هلاك مىشدند و گاهى فقط سختيهايى به آنان مىرسيد و گاهى چنين بوده كه پيروان انبيا پيروز مىشدند و عذاب الهى به دست آنان بر سر كافران فرود مىآمد.
قاتِلُوهُمْ يُعَذِّبْهُمُ اللَّهُ بِايْديكُمْ «٢» با كفار مبارزه كنيد خداوند آنان را به دست شما عذاب مىكند.