مبانى انديشه اسلامى(1) - ابراهیم زاده، عبدالله؛ سبحانی، سعید - الصفحة ١١٧
فرق اعجاز و كارهاى غير عادى امروزه وقوع كارهاى خارقالعاده تحت عنوان احضار ارواح، خوابهاى مغناطيسى و ...
از بعضى افراد قابل انكار نيست؛ از اين رو سؤالى در بحث اعجاز پيش مىآيد كه چگونه ميان اين امور خارقالعاده و معجزات فرق بگذاريم؟
پاسخ: كارهاى خارقالعاده مرتاضان و مانند آنها از جهات مختلف محدود است؛ در حالى كه معجزات انبيا قيد و شرط خاصّى ندارند. توضيح اين كه، چون نيروى انسانى محدود است، امورى هم كه متكى به آن است، محدود خواهد بود. مرتاضان براى انجام كارهاى خود به تعليم و تمرين نيازمندند و هرگز كسى مادرزاد مرتاض متولّد نمىشود.
از طرف ديگر قادر به انجام هر نوع كارى نيستند بلكه توانايى امور معينى را دارند، ولى انبيا اين محدوديتها را ندارند؛ چون متّكى به نيروى نامحدود خداوند بوده نيازمند به تعليم و تربيت و تمرين خاصى براى انجام معجزه نمىباشند حتىّ ممكن است در گهواره (مانند حضرت مسيح (ع)) سخن بگويد. و نيز معجزات پيامبران بر محور موضوعات خاصى دور نمىزند و اگر معجزه پيامبرى معدود و محدود بوده، بر اثر اقتضاى محيط و زمان خودش، يا درخواست مردم بوده و اگر مردم نوع ديگرى از معجزات مىخواستند و لازم هم بود كه براى هدايت مردم بياورند، آنان از انجام آن عاجز نبودند.
پس براى شناخت معجزات از امور خارقالعاده بشرى بايد توجه داشت كه:
الف- كارهاى خارقالعاده بشرى قابل معارضه است يعنى ممكن است كسى ديگر با آموزش و تمرين، مثل آن را بياورد و به همين دليل انجامدهنده آن جرأت ندارد كسى را دعوت به معارضه كند. ولى معجزات انبيا قابل معارضه نيست و چيزى است كه مردم از انجام مثل آن ناتوانند و چون پيامبر معجزه خود را به كمك نيروى الهى انجام مىدهد، با كمال اطمينان خاطر مىتواند بگويد: اگر همه مردم جمع شوند، نمىتوانند مانند اين كار را انجام دهند و اين اطمينان و جرأت نشانه اين است كه تكيهگاه آنان در انجام معجزه، يك نيروى غيبى است نه نيروى انسانى.
ب- كارهاى خارقالعاده بشرى تاب مقاومت در برابر معجزات را ندارد؛ زيرا معجزات متكى به يك نيروى بىپايان و غير قابل شكست است؛ در حالى كه خارقالعادههاى بشرى،