دريا در قرآن، حديث و فقه اسلامي - عبداللهی، مهدی - الصفحة ٩٥

آب بيفتد و در آب بميرد، اين ماهى حرام است. «١» اگر به وسيله سمّ، يا وسيله ديگر، قدرت حركت را از ماهى بگيرند و ماهى روى آب بماند، اگر قبل از مردن آن را از آب بيرون بياورند حلال است. «٢» برخورد دو كشتى و احكام آن‌ اگر دو كشتى برخورد كنند چند صورت دارد:
صورت اوّل‌ چنانچه دو كشتى با تعمّد كاپيتان و گردانندگان آن، با هم برخورد كنند؛ يعنى به قصد برخورد با هم، به طرف يكديگر حركت كنند احكام عمد را دارد.
صورت دوم‌ دو كشتى بدون تعمّد- كاپيتان و گردانندگان براى برخورد- با هم، برخورد كنند، ولى برخورد دو كشتى به دست اينان، اتفاق افتاده و يا اين كه برخورد دو كشتى به خاطر سهل‌انگارى اين دو اتفاق افتاده، ولى در هر صورت چون قصد كشتن در بين نبوده، شبه عمد محسوب مى‌شود. يا از اسباب موجب ضمان است. اين صورت چند حكم دارد:
١. هر يك از آنها بايد نصف خسارت وارده بر كشتى مقابل را بپردازد.
٢. هر يك از آنها بايد نصف ديه كاپيتان كشتى مقابل را در صورت تلف شدن آنها بپردازد.
٣. هر يك از آنها بايد نصف خسارت اموال از بين رفته در كشتى مقابل را بپردازند.
٤. هر يك از آنها، بايد نصف ديه تمام افرادى را كه در دو كشتى از بين رفته‌اند بپردازند.
صورت سوم‌ اين احكام در صورتى است كه كاپيتانها مالك كشتى باشند. امّا اگر كاپيتانها مالك كشتى نباشند، مثل اين كه اجير يا غاصب باشند، در اين صورت، هر يك ضامن نصف خسارت وارده بر دو كشتى و آنچه در آن دو تلف شده است مى‌باشد، و ضمان اين خسارت چه جانى باشد، چه مالى، در اموال خود اين افراد مى‌باشد.