دريا در قرآن، حديث و فقه اسلامي - عبداللهی، مهدی - الصفحة ٨٤

مسافرى كه قصد كرده ده روز يا بيشتر در محلّى بماند اگر بخواهد در بين اين مدت از آنجا خارج شود چند صورت دارد.
١. اگر به اندازه مسافت شرعى از آنجا دور شود قصد اقامت او به هم مى‌خورد.
٢. اگر كمتر از چهار فرسخ برود در صورتى كه از ابتدا قصد خارج شدن از محل را داشته يك بار در طول ١٠ روز و به مدّت حداكثر دو ساعت، قصد اقامت را به هم نمى‌زند و بيشتر از آن قصد اقامت را به هم مى‌زند.
٣. كمتر از چهار فرسخ برود اگر از ابتدا قصد خروج از محل را نداشته لكن بعد از خواندن يك نماز چهار ركعتى چنين تصميمى مى‌گيرد، در اين صورت مى‌تواند هر چند مرتبه و هر چند ساعت از محل خارج شده و كمتر از چهار فرسخ مسافرت نمايد.
٤. كمتر از چهار فرسخ برود لكن بعد از ماندن ده روز در محل در اين صورت نيز مى‌تواند هر چند مرتبه و هر چند ساعت از محل خارج شده و كمتر از چهار فرسخ مسافرت نمايد. «١» معيار هشت فرسخ اين است كه در يك رفت و برگشت هشت فرسخ باشد، ولى اگر كمتر از اين مقدار باشد و چندين مرتبه برود و برگردد، اين مسافت شرعى نيست. «٢» كسانى كه در دريا آموزش دريانوردى مى‌بينند، اگر در يك سفر «چه به صورت مستقيم يا گشت زدن» كه از پايگاه خود حركت مى‌كنند تا برگشتن هشت فرسخ شود، با شرايط ديگر نمازشان شكسته مى‌شود و قصد اقامت آنان در پايگاه به هم مى‌خورد، و بايد مجدّداً قصد اقامت ده روز كنند و در غير اين صورت بايد نمازشان را در پايگاه نيز شكسته بخوانند.
طى كردن مسافت شرعى لازم نيست در خشكى يا در سطح دريا باشد، بلكه اگر اين مسافت را به وسيله زيردريايى و يا غواصى در دريا طى كنند، باز هم احكام مسافر را خواهند داشت.
كسانى كه در دريا آموزش مى‌بينند، اگر اين مسافت را به وسيله هلى‌كوپتر «٣» و امثال آن طى كنند با توجه به شرايط ديگر احكام مسافر را دارند.
حدّ ترخص‌