دريا در قرآن، حديث و فقه اسلامي

دريا در قرآن، حديث و فقه اسلامي - عبداللهی، مهدی - الصفحة ١٨

موقعيتى انسان، با اخلاص و از ته دل، خدا را مى‌خواند و هر قدرت و نجات‌دهنده‌اى را جز او فراموش مى‌كند وليكن چون به ساحل نجات رسيد در اكثر موارد، ناسپاسى را پيشه خود كرده و به ظلم و شرك بازمى‌گردد.
قرآن مجيد اين مسأله را طى آياتى و با بيانهاى متفاوت، در چند سوره يادآورى مى‌كند:
فَإِذَا رَكِبُوا فِي الْفُلْكِ دَعَوُا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ فَلَمَّا نَجَّاهُمْ إِلَى الْبَرِّ إِذَا هُمْ يُشْرِكُونَ. (عنكبوت: ٦٥)
هنگامى كه در كشتى سوار مى‌شوند، خدا را از سر اخلاق در دين مى‌خوانند و چون خدا آنها را نجات داد و به خشكى رساند پس آنگاه مشرك مى‌شوند.
وَإِذَا مَسَّكُمُ الضُّرُّ فِي الْبَحْرِ ضَلَّ مَن تَدْعُونَ إِلَّا إِيَّاهُ فَلَمَّا نَجَّاكُمْ إِلَى الْبَرِّ أَعْرَضْتُمْ وَكَانَ الْإِنسَانُ كَفُوراً. (اسراء: ٦٧)
و هرگاه در (سفر) دريا سختى و دشوارى به شما برسد، آنچه جز خدا، مى‌خوانيد گم (و فراموش) مى‌شود پس هنگامى كه شما را نجات داد و به ساحل خشكى رسانيد، از خدا روبرو مى‌گردانيد و آدمى چه بسيار ناسپاس است.
هُوَ الَّذِي يُسَيِّرُكُمْ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ حَتَّى‌ إِذَا كُنتُمْ فِي الْفُلْكِ وَجَرَيْنَ بِهِم بِرِيحٍ طَيِّبَةٍ وَفَرِحُوا بِهَا جَاءَتْهَا رِيحٌ عَاصِفٌ وَجَاءَهُمُ الْمَوْجُ مِن كُلِّ مَكَانٍ وَظَنُّوا أَنَّهُمْ أُحِيطَ بِهِمْ دَعَوُا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ لَئِنْ أَنجَيْتَنَا مِنْ هذِهِ لَنَكُونَنَّ مِنَ الشَّاكِرِينَ فَلَمَّا أَنجَاهُمْ إِذَا هُمْ يَبْغُونَ فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ. (يونس: ٢٢- ٢٣)
اوست كه شما را در خشكى و دريا سير مى‌دهد، تا آنگاه كه به كشتى نشينيد و كشتيها به باد ملايم، ايشان را حركت دهند، بدان خوشدل و شادمان باشند، ناگاه بادى سهمگين بر آن بوزد و موج از هر طرف، كشتى را به خطر اندازد و خود را در ورطه هلاكت گرفتار بينند، (از اين رو) خدا را به اعتقاد خالصى بخوانند، كه اگر ما را از اين خطر رهانيدى، البته از سپاسگزاران خواهيم بود؛ و چون نجاتشان داديم، باز (همانها) در زمين به ناحق سركشى و ستمگرى آغاز كنند.
وَإِذَا غَشِيَهُم مَوْجٌ كَالظُّلَلِ دَعَوُا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ فَلَمَّا نَجَّاهُمْ إِلَى الْبَرِّ فَمِنْهُم مُّقْتَصِدٌ وَمَا يَجْحَدُ بِآيَاتِنَا إِلَّا كُلُّ خَتَّارٍ كَفُورٍ. (لقمان: ٣٢)