دريا در قرآن، حديث و فقه اسلامي - عبداللهی، مهدی - الصفحة ١٠٥
كَنَفْثَةٍ فى بَحْرٍ لُجِّىٍّ. «١» تمام كارهاى خوب حتى جهاد در راه خدا در مقابل امر به معروف و نهى از منكر، مانند قطره در مقابل درياى خروشان است.
شايد مقصود حضرت عليه السلام اين باشد، كه ارزش كارهاى خوب حتى جهاد در راه خدا وقتى در جامعه محفوظ مىماند كه امر به معروف و نهى از منكر در جامعه جريان داشته باشد و در صورت نبودن امر به معروف و نهى از منكر، به مرور زمان، اين كارها اثر خود را از دست خواهد داد و به صورت كارهاى بىخاصيت در خواهد آمد.
گذشته از اين، هر يك از كارهاى خوب را ملاحظه كنيد، يك بخش از زندگى انسان را مورد توجّه قرار مىدهد. به عنوان مثال نماز، روزه، خمس و زكات و بقيّه كارهاى خير هر يك شامل بخشى از كارهاى مردم مسلمان مىشود. حتى بعضى از احكام اختصاص به يك عده خاص دارد. مثل زكات كه اختصاص به افرادى دارد كه مال مورد زكات را دارند و شامل همه نمىشود.
ولى امر به معروف و نهى از منكر، نه اختصاص به گروهى خاص دارد و نه در بخشى خاص از زندگى انسان جارى است بلكه براى تمام مردم و در تمام كارها قابل اجرا است.
با توجه به اين توضيح مختصر، معناى كلام حضرت روشن مىشود، كه تمام كارهاى خوب در مقابل ارزش امر به معروف و نهى از منكر، مانند آب دهانى است، در مقابل آب درياى پر تلاطم.
سقوط جامعه اسلامى امام رضا عليه السلام مىفرمايد:
لَتَأْمُرُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَ لَتَنْهُنَّ عَنِ الْمُنْكَرِ اوْ لَيَسْتَعْمِلَنَّ عَلَيْكُمْ شِرارُكُمْ فَيَدْعُوا خِيارُكُمْ فَلا يُسْتَجابُ لَهُمْ. «٢» بايد امر به معروف و نهى از منكر كنيد. در غير اين صورت، افراد شرور شما، بر شما مسلط شده و حكومت خواهند كرد و خوبان شما، عليه آنان دعا مىكنند، ولى اجابت نمىشود.