دريا در قرآن، حديث و فقه اسلامي - عبداللهی، مهدی - الصفحة ٨٣

كسى كه هيچ نمى‌تواند خم شود بايد براى سجده بنشيند و با سر اشاره كند و اگر نتواند بايد با چشمها اشاره نمايد و در هر دو صورت احتياط واجب آن است كه اگر مى‌تواند به قدرى مهر را بلند كند كه پيشانى را بر آن بگذارد و اگر نمى‌تواند احتياط مستحب آن است كه مهر را بلند كند و به پيشانى بگذارد، و اگر با سر يا چشمها هم نمى‌تواند اشاره كند، بايد در قلب نيت سجده كند، و بنابر احتياط واجب با دست و مانند آن، براى سجده اشاره نمايد. «١» كسى كه نمى‌تواند بنشيند، بايد ايستاده نيت سجده كند و چنانچه مى‌تواند، براى جسده با سر اشاره كند و اگر نمى‌تواند با چشمها اشاره نمايد و اگر اين را هم نمى‌تواند، در قلب نيت سجده كند، و بنابر احتياط واجب با دست و مانند آن براى سجده اشاره نمايد. «٢» اگر در بين نماز چيزى كه بر آن سجده مى‌كند، گُم شود و چيزى كه سجده بر آن صحيح است نداشته باشد چنانچه وقت وسعت دارد، بايد نماز را بشكند و اگر وقت تنگ است بايد به لباسش اگر از پنبه يا كتان است سجده كند و اگر از چيز ديگرى است بر همان چيز و اگر آن هم ممكن نيست، بر پشت دست و اگر آن هم نشود، به چيز معدنى مانند انگشتر عقيق سجده نمايد. «٣» مسافت شرعى‌ حد مسافت شرعى اين است كه مسافر ٨ فرسخ مسافرت كند. چه اين مسافرت را مستقيم برود، يا اين كه رفتن و برگشتن او هشت فرسخ شود به شرط آنكه رفتن از چهار فرسخ كمتر نباشد.
كسانى كه شغلشان كار در دريا نيست بلكه براى سياحت در دريا سفر مى‌كنند، اگر رفت و برگشت آنان هشت فرسخ شود بايد نماز را با شرايط، شكسته بخوانند گرچه تمام سفر، يك ساعت هم طول نكشد.
كسانى كه شغل آنان كار در دريا نيست، بلكه اتفاقاً براى سركشى به پايگاهها سفر كنند، در صورتى كه سفر آنان هشت فرسخ باشد، اگر در پايگاه اصلى خود قصد اقامت ده روزه كرده‌اند با اين سفر قصدشان شكسته مى‌شود.