س: حدّ ترخص يعنى چه؟ مسافت شرعى يعنى چه؟ آيا با هم تفاوتى دارند؟
ج: حد ترخّص يعنى نقطه‌اى كه در آنجا ديوارهاى شهر ديده نمى‌شود و اذان شهر «١» شنيده نمى‌شود و مسافت شرعى يعنى هشت فرسخ شرعى كه مسافر مى‌پيمايد. «٢» بنابراين حدّ ترخص در دريا؛ يعنى آنقدر از اسكله بندر دور شوند كه بندر ديده نشود و صداى اذان شهر به گوش نرسد، و اگر در دريا درنا و مستقر است آنقدر از ناور دور شود كه ناو ديده نشود و اگر اذانى در ناو گفته شود، اذان شنيده نشود.
مبدأ مسافت شرعى از خانه‌هاى آخر شهر حساب مى‌شود، چه هنگام رفتن و چه در برگشتن؛ يعنى در موقع رفتن بايد از آنجا هشت فرسخ را محاسبه كند و همچنين در برگشتن نيز به آنجا كه رسيد حكم سفر قطع مى‌شود. «٣» مسافرت دريايى‌ ١. كسانى كه از خدمه كشتى محسوب مى‌شوند و كسانى كه در دريا سفر مى‌كنند كار كردن در كشتى شغل آنان است.
٢. كسانى كه از خدمه كشتى محسوب نمى‌شوند و كار كردن در دريا شغل آنان نيست.
١. كسانى كه كار كردن در دريا شغل آنهاست، چه در تمام سال يا در مدتى از سال، تا وقتى كه مشغول كار مى‌باشند، بايد نمازشان را تمام بخوانند.
٢. كسانى كه كار كردن در دريا شغل آنهاست، چه براى خودشان كار كنند يا براى ديگرى بايد نمازشان را تمام بخوانند.
نماز كسانى كه در ٣. كسانى كه كار كردن در دريا شغل آنهاست، اگر ده روز در