دريا در قرآن، حديث و فقه اسلامي - عبداللهی، مهدی - الصفحة ٧٣
١. وقت مخصوص: وقت مخصوص نماز مغرب از اوّل مغرب است، تا وقتى كه از مغرب به اندازه خواندن سه ركعت نماز بگذرد، و وقت مخصوص نماز عشا موقعى وقت نماز مغرب و عشا است كه به اندازه خواندن نماز عشا به نصف شب مانده است. «١» ٢. وقت مشترك: ما بين وقت مخصوص نماز مغرب و وقت مخصصوص نماز عشا، وقت مشترك نماز مغرب و عشا است. «٢» س: رأى مبارك كه درباره موضوع فجر صادق در شبهاى مهتابى بر اين است كه قدرى تأمل شود تا سپيده فجر بر مهتاب غلبه نمايد، آيا باز فتواى شريف بر اين منوال است؟ در صورت مثبت بودن پاسخ، چند دقيقه قابل تأمّل است و شبهاى مهتابى چند شب در ماه قمرى مىباشد؟
ج: ميزان شبهايى است كه روشنايى ماه بر طلوع فجر غالب است، و بايد براى نماز صبر كند تا روشنايى طلوع فجر احراز شود. «٣» س: ظاهراً اذان صبح راديو براساس طلوع فجر طبق استخراج مؤسسه ژئوفيزيك است، آيا چنين وقتى شرعاً معتبر است يا بايد فجر با چشم عادى ديده شود و افق روشن گردد؟
ج: ميزان تبيّن حسى است نه علمى، بنابراين بايد طلوع فجر قابل رؤيت به چشم عادى باشد. «٤» كسى كه براى تشخيص وقت عذرى ندارد، بايد يقين پيدا كند به داخل شدن وقت تا بتواند شروع كند به نماز و يا اين كه دو مرد عادل شهادت بدهند به داخل شدن وقت، در صورتى كه شهادت آنان از روى حس باشد. «٥» كسى كه براى تشخيص وقت عذر دارد و آن عذر همگانى است- مثل ابرى بودن هوا- در اين صورت با گمان پيدا كردن به داخل شدن وقت مىتواند نماز را شروع كند. «٦»