دريا در قرآن، حديث و فقه اسلامي

دريا در قرآن، حديث و فقه اسلامي - عبداللهی، مهدی - الصفحة ٤٩

يا مَنْ لا يَحْجُبُهُ سَماءٌ عَنْ سَماءٍ ... وَ لا بَحْرٌ عَمَّا فى‌ قَعْرِهِ. «١» اى خدايى كه براى او آسمانى از آسمان ديگر حجاب نيست ... و نه دريايى از آنچه در ژرفاى آن است مانع گردد.
دعا در سفر دريايى‌ غير از خواندن دعاهاى سفر و صدقه دادن و توجه به خداوند كه در هر سفر توصيه شده نسبت به مسافرتهاى دريايى از امام رضا عليه‌السلام نقل شده است كه فرمود:
وقتى سفر دريايى را آغاز كردى اين آيه را بخوان: «بِسْمِ اللَّهِ مَجْراها وَ مُرْسيها» هنگامى كه گرفتار امواج دريا شدى، بر پهلوى چپ خود تكيه كن و با دست به موج اشاره كن و بگو: «أُسْكُنْ بِسَكينَةِ اللَّهِ وَ قَرِّ بِقَرارِ اللَّهِ وَ لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ الّا بِاللَّهِ» «٢» به آرامش خدائى آرام بگير و به قرار خدائى قرار بگير و حول و قوه‌اى نيست مگر از جانب خداوند.
تجارت و سفر دريايى «٣» در اين فصل ضمن نقل رواياتى كه مسافرت و تجارت در دريا را مجاز مى‌شمارند. يادآور مى‌شويم كه از برخى احاديث استفاده مى‌شود كه سفر دريايى در صورتى كه لزوم نداشته باشد چندان پسنديده نيست به خصوص هنگامى كه براى خوشگذرانى و تجارتهاى غير ضرورى باشد و به نماز و عبادت آسيب رساند و يا دريا متلاطم باشد.
اما مسافرتهاى ضرورى مثل جهاد دريايى، حفاظت از مرزهاى آبى مسلمين و ... از اهميت و ارزش ويژه‌اى برخوردار است كه در فصل نبرد دريايى بيان خواهد شد.
كانَ أَصْحابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ يَتَّجِرُونَ فِى الْبَحْرِ. «٤» ياران رسول خدا در دريا تجارت مى‌كردند.