دريا در قرآن، حديث و فقه اسلامي - عبداللهی، مهدی - الصفحة ١٠٩

اگر كارى در تمام مذاهب اسلامى واجب باشد، مثل روزه گرفتن، ولى مسلمانى كه در كشور ديگرى زندگى مى‌كند اين حكم را نداند؛ يعنى نداند كه روزه واجب است، بايد آن حكم را بيان كرد و امر به معروف و نهى از منكر كرد. همچنين است اگر كارى در تمام مذاهب حرام باشد ولى شخصى آن حكم را نداند.
در كشورهاى ديگر در برخورد با ديگران، بايد توجه به قوانين و مقررات آن كشور نيز باشد كه مبادا افراد در تبليغ و ترويج اسلام به عنوان متخلفين از قوانين بين المللى معرفى شوند.
اگر در كشتى عده‌اى از مسلمانان ديگر كشورها، مشغول كار هستند، يا مسافرند و از اهل سنت مى‌باشند، اينان گرچه در كشور ايران هستند، يا براى دولت اسلامى ايران كار مى‌كنند، اگر مرتكب خلاف شرع شدند، بايد با توجه به مذهب آنان مورد امر به معروف و نهى از منكر قرار گيرند.
امر به معروف و نهى از منكر در كشورهاى غير اسلامى‌ اگر در كشورى كه اكثريت مردم آن مسلمان نيستند، در برخورد با شخصى كه مرتكب خلاف شرع شده، اگر بدانيم اين شخص مسلمان و شيعه است، با توجه به شرايط و مراتب امر به معروف و نهى از منكر، بايد با او برخورد كرد.
اگر در چنين كشورى بدانيم شخص مرتكب خلاف، مسلمان است، ولى از برادران اهل سنت است، بايد او را با توجه به مذهبش، امر به معروف و نهى از منكر كرد.
اگر در چنين كشورى شخصى كه مرتكب خلاف شده كافر باشد، امر به معروف و نهى از منكر واجب نيست، گرچه دعوت او به اسلام با توجه به جوانب كار اشكال ندارد.
دفاع از اسلام و مسلمانان‌ اينكه امر به معروف و نهى از منكر نبايد ضرر داشته باشد، حكمى كلّى نيست، بلكه نسبت به موارد فرق دارد. در مواردى كه شارع راضى نيست به هيچ وجه اين كار تحقق پيدا كند، امر به معروف و نهى از منكر واجب است و به ضرر آن توجه نمى‌شود. مثل اين كه جان يا ناموس عده‌اى از مسلمانان در معرض هجوم قرار بگيرد.
اگر در جايى- چه در داخل و چه در خارج- براى نابودى اسلام فعاليت كنند، بر همه واجب است به هر وسيله‌اى جلوى اين كار را بگيرند.
اگر به اسلام تهاجم فرهنگى شود و ضروريات اسلام زير سؤال برود، بر همه واجب است از اسلام دفاع كنند و در چنين موردى ضرر و زيان عذر محسوب نمى‌شود اگر براى نابودى آثار