نيرو انسانى در سازمان دفاعى - آخوندی، مصطفی - الصفحة ٨٨
«قَالَ الَّذِينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُمْ مُلَاقُو اللَّهِ كَمْ مِنْ فِئَةٍ قَلِيلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيرَةً بِإِذْنِ اللَّهِ وَاللَّهُ مَعَ الصَّابِرِينَ» «١» آنان كه مىدانستند خدا را ملاقات خواهند كرد (و به روز رستاخيز، ايمان داشتند) گفتند: «چه بسيار گروههاى كوچكى كه به فرمان خدا، بر گروههاى عظيمى پيروز شدند.» و خداوند با صابران (و استقامت كنندگان) است.
٤- قرآن به كارا نبودن كثرت نيروى ضعيف ايمان و سست اراده كه موجب غرور مسلمانان در جنگ حنين شده اشاره كرده و آن را درس عبرت قرار داده است:
«لَقَدْ نَصَرَكُمُ اللَّهُ فِي مَوَاطِنَ كَثِيرَةٍ وَ يَوْمَ حُنَيْنٍ إِذْ أَعْجَبَتْكُمْ كَثْرَتُكُمْ فَلَمْ تُغْنِ عَنْكُمْ شَيْئاً وَضَاقَتْ عَلَيْكُمُ الْأَرْضُ بِمَا رَحُبَتْ ثُمَّ وَلَّيْتُمْ مُدْبِرِينَ» «٢» خداوند شما را در جاهاى زيادى يارى كرد (و بر دشمن پيروز شديد)؛ و در روز حنين (نيز يارى نمود)؛ در آن هنگام كه فزونى جمعيّتتان شما را مغرور ساخت؛ ولى (اين فزونى جمعيت) هيچ به دردتان نخورد و زمين با همه وسعتش بر شما تنگ شد؛ سپس پشت (به دشمن) كرده، فرار نموديد.
در جنگ حنين تعداد لشكر اسلام دوازده هزار نفر بود كه در هيچ يك از جنگهاى اسلامى تا آن روز سابقه نداشت. آن چنان كه برخى از مسلمانان مغرورانه گفتند: «هيچگاه با اين انبوه جمعيت امروز شكست نخواهيم خورد.» ولى همين جمعيت در ابتداى برخورد با دشمن فرار كرد و جز گروه اندكى با پيامبر صلى الله عليه و آله باقى نماند. «٣» بنابر اين از اين آيات چنين استنباط مىكنيم كه نيروى به ظاهر فراوان چنانچه فاقد شرايط باشد، نه تنها فاقد كارآيى است بلكه موجب «خبال و سستى و تضعيف روحيه نيروى خودى شده، زمينه پيروزى دشمن را فراهم مىسازد.»