درس هفتم: متخلّفان و فراريان (جهاد گريزان)
معناى فرار و تخلّف‌ فرارى: اگر كسى با فرض نياز به وجود او در جبهه جنگ، بدون عذر موجّه صحنه را ترك كند در اصطلاح، فرارى خوانده مى‌شود.
متخلّف: كسى كه با عذرتراشى و يا هر عللى از صف رزمندگان اسلام و جهاد در راه خدا كناره گيرد، متخلّف ناميده مى‌شود. كه بجاى هر دو واژه از كلمه «جهادگريزى» استفاده مى‌كنيم.
كلماتى به مضمون متخلّف در قرآن به كار رفته است چون: قاعدين «١» (نشستگان از جنگ)، معوّقين «٢» (بازدارندگان)، متربّصين «٣» (منتظرين‌اند كه جنگ به نفع چه كسى تمام مى‌شود)، و مبطئين «٤» (سست عنصران).
جهادگريزى در قرآن‌ در قرآن كريم آياتى پيرامون فرار و تخلّف از جنگ آمده كه ضمن نكوهش فراريان و متخلفان، به فرجام و فرآيند اين دو عمل ناپسند اشاره دارد. در اين جا به دو آيه اشاره مى‌كنيم:
«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا لَقِيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا زَحْفاً فَلَا تُوَلُّوهُمُ الْأَدْبَارَ* وَمَنْ يُوَلِّهِمْ يَوْمَئِذٍ دُبُرَهُ إِلَّا مُتَحَرِّفاً لِقِتَالٍ أَوْ مُتَحَيِّزاً إِلَى فِئَةٍ فَقَدْ بَاءَ بِغَضَبٍ مِنْ اللَّهِ‌