نكاتى از سخنان امام عليه السلام:
١- اسلام براى همه مسلمانانِ مرتبط با اداره نظام اسلامى، حقوق و مزايايى در نظر گرفته، امّا در اين جهت نظاميان را در اولويت قرار داده و حقوق و مزاياى مادّى را قوام و اساس ساماندهى آنان به شمار آورده است (لا قوام ...)؛ ٢- حقوق و مزاياى نظاميان از خراج (درآمدهاى مالياتى) پرداخت مى‌شود (من الخراج ...)؛ ٣- پشتيبانى نظاميان در ارتباط با جهاد در راه خدا با دشمنان خود امرى لازم است از قبيل: سلاح، تجهيزات، لباس، خوراك، دارو و ساير نيازها (على جهاد عدوّهم)؛ ٤- رسيدگى به اصلاح زندگى و مايحتاج نظاميان (فيما يصلهم)؛ ٥- رسيدگى به خانواده نيروهاى مسلّح، تا نيروها فارغ البال انجام وظيفه نمايند (...
من وراء حاجتهم)؛ سيره امام على عليه السلام و امام حسن عليه السلام حاكى از رسيدگى و ازدياد حقوق نيروهاى مسلّح جهادى است؛ اميرمؤمنان عليه السلام جهت مقابله با تجاوز نيروهاى معاويه، عدّى بن حاتم را به فرماندهى گروهى از قبيله طىّ دستور داد در نخيله اردو بزند تا ديگران نيز ملحق شوند.
آن حضرت براى هر شخص هفتصد درهم مقرر كرد. «١» ابن ابى الحديد مى‌نويسد:
«كانَ اوَّلُ شَى‌ءٍ احَدَثُه الْحَسَن عليه السلام مِأَةَ مِأَةَ وَقَدْ كانَ على عليه السلام فَعَلَ ذلِكَ يَوْمُ الْجَمَل.» «٢» نخستين كارى كه [امام‌] حسن عليه السلام انجام داد اين بود كه عطاى سپاهيان را صد [در] صد افزايش داد. قبل از او على عليه السلام در واقعه جنگ جمل اين كار را انجام داد.
در فقه اسلامى مازاد بر حقوق، پاداش و مزايايى تحت عنوان «نَفْلْ» براى نيروهاى جهادى در نظر گرفته شده است. علامه حلّى مى‌نويسد: «نَفْلْ» سهمى است كه امام از غنيمت براى بعضى از مجاهدين قرار مى‌دهد به شرط اينكه امام (فرمانده جنگ) را به قلعه‌