دليل عدم وجوب شركت در جهاد براى ناتوانان‌ ١- «لَيْسَ عَلَى الْأَعْمَى حَرَجٌ وَلَا عَلَى الْأَعْرَجِ حَرَجٌ وَلَا عَلَى الْمَرِيضِ حَرَجٌ وَ مَنْ يُطِع اللَّهَ وَرَسُولَهُ يُدْخِلْهُ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ وَمَنْ يَتَوَلَّ يُعَذِّبْهُ عَذَاباً أَلِيماً» «١» بر نابينا، لنگ و بيمار، تكليف و گناهى نيست (در صورتى كه در جهاد شركت نكند) و هر كس از خدا و رسولش اطاعت كند، او را در باغ‌هايى از بهشت وارد مى‌سازد كه نهرها از زير درختانش جارى است. و هر كس سرپيچى كند او را به عذاب دردناكى گرفتار مى‌سازد.
شأن نزول:
عدّه‌اى از مسلمانان از غزوه حديبيه تخلّف كرده بودند، آيات ١٥ و ١٦ سوره فتح نازل شد و ماهيّت آنان را فاش ساخت و آنان را تهديد به «عذاب اليم» كرد. از اين رو جمعى از معلولان و بيماران كه قادر نبودند در جهاد شركت كنند و در جنگ حديبيه نيز شركت نداشتند، نزد پيامبر صلى الله عليه و آله آمدند و عرض كردند: اى رسول خدا! تكليف ما چيست؟ آيه شريفه نازل شد و نظر خداوند را درباره آنان بيان كرد. «٢» ٢- «لَيْسَ عَلَى الضُّعَفَاءِ وَلَا عَلَى الْمَرْضَى‌ وَلَا عَلَى الَّذِينَ لَايَجِدُونَ مَا يُنفِقُونَ حَرَجٌ إِذَا نَصَحُوا للَّهِ وَرَسُولِهِ مَا عَلَى الُمحْسِنِينَ مِنْ سَبِيلٍ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ» «٣» بر ضعيفان و بيماران و آن‌ها كه وسيله‌اى براى انفاق (در راه جهاد) ندارند، ايرادى نيست (كه در ميدان جنگ شركت نجويند،) هرگاه براى خدا و رسولش خيرخواهى كنند (و از آنچه در توان دارند، مضايقه ننمايند). بر نيكوكاران راه مؤاخذه نيست؛ و خداوند آمرزنده و مهربان است!