(مطوعه) و «نيروهاى غير داوطلب» (غير مطوعه). نيروهاى داوطلب به كسانى گفته مى‌شود كه به كسب معاش و كارهاى روزانه خويش اشتغال دارند و تنها به هنگام جهاد و دفاع، فراخوانى شده در سازمان رزم قرار مى‌گيرند و پس از پايان جنگ يا مأموريت، دوباره به كارهاى روزانه خويش باز مى‌گردند. امّا نيروهاى غير داوطلب (كادر ثابت) خود را وقف جهاد و دفاع كرده پيوسته در حال آمادگى به سر مى‌برند. «١» حرفه‌شان نظامى‌گرى و زندگى‌شان از اين طريق تأمين مى‌شود.
پيشينه نيروى ثابت‌ پيشينه سازمان رزم تحت عنوان نيروهاى مسلّح با كادرى ثابت، به دوران تشكيل حكومت‌ها باز مى‌گردد. حاكمان، جنگاورانى را به استخدام خود مى‌گرفتند تا به هنگام بحران‌ها و جنگ‌ها، به عنوان بازوان قوى آنان وارد عمل شده، مدافع صلح و امنيت و حافظ قلمرو حاكميت سرزمين خويش باشند. به مرور زمان و با توجه به گستره تجاوزات و ستمگرى برخى حاكمان، هر حكومتى تلاش مى‌كرد سازمان رزمى نيرومندى در اختيار داشته باشد.
در زمان رسول خدا صلى الله عليه و آله (دوران حكومت ده‌ساله آن حضرت در مدينه)، سازمانى به عنوان سازمان نيروهاى مسلّح كه افراد ثابتى مخصوص جهاد و دفاع باشند و زندگى خود را از اين طريق تأمين نمايند، وجود نداشته است، بلكه هرگاه جنگى پيش مى‌آمد، پيامبر صلى الله عليه و آله با فراخوانى مسلمانان به جهاد، آنان را سازماندهى كرده آماده جهاد مى‌ساخت. قرآن مى‌فرمايد:
«يا ايُّهَا النَّبِىُّ حَرِّضِ الْمُؤمِنينَ عَلَى الْقِتالِ» «٢» اى پيامبر! مؤمنان را به جنگ (با دشمن) تشويق كن.
از اين رو بر آنان كه شرايط حضور در جهاد را داشتند، به عنوان تكليف شرعى واجب بود در جنگ شركت نمايند. به همين جهت در موقع لزوم بسيج مى‌شدند و پس از پايان جهاد نيز به امور معيشى و شخصى خود مى‌پرداختند. اين روند تا زمان خليفه دوّم (سال ١٣ هجرى) ادامه داشت. در دوران حكومت خليفه دوّم عدّه‌اى به عنوان نظامى و جنگجو،