امير مؤمنان عليه السلام به سربازان و سپاهيانش فرمود:
«وَاىَّ امْرءٍ مِنْكُمْ احَسَّ مِنْ نَفْسِهِ رَباطَةَ جَأشٍ عِنْدَ اللِّقاءِ وَرَأى‌ مِنْ احَدٍ مِنْ اخوانِهِ فَشَلًا، فَلْيَذُبَّ عَنْ اخيهِ بِفَضْلِ نَجْدَتِهِ الَّتى‌ فُضِّلَ بِها عَلَيْهِ كَما يَذُبُّ عَنْ نَفْسِهِ، فَلَوْ شاءَ اللَّهُ لَجَعَلَهُ مِثْلَهُ» «١» هر كس از شما هنگام رويارويى با دشمن خود قوّت قلبى بيابد، و از يكى از برادرانش ترس و سستى ببيند، سزاست كه با همان نيروى دليرى كه خداوند به او عنايت كرده است همان گونه كه از خويشتن دفاع مى‌كند، از برادر خود نيز دفاع كند؛ زيرا چنانچه خدا مى‌خواست به او نيز دليرى مى‌بخشيد.
تعاون و همكارى از حقوق مسلّمى است كه خداوند بر عهده مسلمانان و مؤمنان نهاده است. همچنان كه امام صادق عليه السلام مى‌فرمايد:
«يَحِقُّ عَلَى الْمُسْلِمينَ الاجْتهادُ فِى التَّواصُلِ وَالتَّعاوُنِ عَلَى التَّعاطُفِ، وَالمُواساةِ لِأَهْلِ الْحاجَةِ» «٢» حقى است بر عهده مسلمانان، كه در نزديك شدن به يكديگر بكوشند و بر عطوفت همديگر را يارى كنند و به نيازمندان كمك نمايند.
اقسام تعاون و خدمات‌ تعاون و خدمات در دو بعد ظهور دارد: ابعاد معنوى. ابعاد مادّى.
١- ابعاد معنوى‌ ابعاد معنوى و روحى انسان داراى اين ويژگى است كه اگر درست هدايت و تقويت شود، بعد جسمانى او را تحت تأثير قرار مى‌دهد و در عمل غيرممكن‌ها را ممكن مى‌سازد و پرشكوه‌ترين پيروزى‌ها را به ارمغان مى‌آورد. بر اين اساس پرداختن به تقويت روحى نيروهاى نظامى و تعاون بر برّ و تقوا، از طريق مسائل معنوى و فرهنگى و ترغيب‌