تخلف در جنگ - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٧١
گلايهاى سرزنش دوستانه سليمان اندكى نشست و آنگاه برخاست و نزد امام حسن مجتبى (ع)- كه در مسجد نشسته بود- رفت و گفت: آيا تو را از كار اميرمؤمنان به شگفت نياورم كه مرا سركوب و نكوهش كرد؟ امام مجتبى (ع) در پاسخ او به نكته دقيق و ظريفى اشاره كرد كه مىتواند سرمشق خوبى براى زمامداران جامعه باشد. آن حضرت فرمود:
«انَّما يُعاتَبُ مَنْ تُرْجى مَوَدَّتُهُ وَ نَصيحَتُهُ» «١» كسى مورد عتاب و نكوهش قرار مىگيرد كه اميدى به دوستى و خيرخواهى اوست.
از كلام امام مجتبى (ع) بر مىآيد كه به كارگيرى شيوه نكوهش و سرزنش، در صورتى است كه متخلف، از دوستان و خيرخواهان نظام اسلامى باشد و بر اثر اشتباه و امثال آن از حضور در جبهه خوددارى كرده باشد.
ناگفته نماند كه سليمان به وعده خويش وفا كرد و در بحرانهاى پس از جنگ جمل- بويژه در جنگ صفين- رشادتهاى شگفتآورى در حمايت از اميرمؤمنان على (ع) از خود نشان داد. «٢» ٣. رد كمكهاى مالى متخلّفان ممكن است كسى براى جبران تخلّف خويش از جنگ، كمك مالى كند و بخواهد بدين وسيله آن تخلّف و سرپيچى از فرمان اولى الامر را توجيه و بهزعم خودش با پول جبران كند. يكى از راههايى كه مىتواند او را متنبّه كند و به تخلفش آگاه سازد و باصطلاح او را گوشمالى دهد، نپذيرفتن كمكهاى مالى اوست، زيرا كسى كه از جانش دريغ مىورزد، چه نيازى به مال و ثروت اوست البته چنين فردى با