ب. معاويه بر جهان اسلام تسلط يافت و با از ميان برداشتن مردان الهى و جذب دنياپرستان و جاعلان حديث و پنهان نگهداشتن حقايق، چنان مردم را در جهل و خرافه فرو برد كه نهضت مقدس و منحصر به فرد كربلا و نيز نهضت علمى و فرهنگى امام صادق و امام باقر (ع) نيز نتوانست بطور كامل آثار غم‌انگيز آن را از بين ببرد و مردم را با فرهنگ اصيل اسلامى و اسلام ناب محمدى (ص) آشنا كند.