تخلف در جنگ - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٥٩
١. قطع رابطه و بايكوت رسول خدا (ص) در برخى از موارد با متخلّفان قطع رابطه مىكرد و به مردم نيز دستور مىداد، با متخلّفان قطع رابطه كنند تا شايد اين عمل در تنبه و بيدارى آنان مؤثّر واقع شود. البته پيامبر (ص) گاهى نيز عذر متخلّفان را مىپذيرفت و برايشان طلب آمرزش مىكرد، ليكن باطن كار را به خدا وامىگذاشت.
قضيه زير كه مربوط به جنگ تبوك است، شامل هر دو مورد مىشود ولى آنچه مورد نظر ماست، تكيه روى قطع رابطه و بايكوت مىباشد كه در مورد افراد مؤمن مؤثّر است.
در نبرد تبوك هشتاد و چند نفر، از رفتن به جبهه سرباز زده و تخلّف ورزيدند.
سه تن از اينان مردان با ايمانى بودند كه بدون هيچ بهانهاى با پيامبر اكرم (ص) همراه نشدند و در مدينه ماندند. آنها كعب بن مالك، مرارة بن ربيع و هلال بن اميّه، از نيكان صحابه رسولخدا (ص) بودند كه در مدينه بانتظار بازگشتن پيامبر (ص) ماندند و كارى مانند كار منافقان مدينه و اطراف آن را مرتكب شدند.
يكى از اين سه نفر «كعب بن مالك» شاعر رسولخدا (ص) بوده او خود تخلّف از پيامبر (ص) و مشكلاتى كه در اين راه پيش آمد و تأديبى كه رسول خدا انجام داد سرانجام، قبول توبه را چنين شرح مىدهد:
در هيچ يك از جنگهاى رسول اكرم (ص) جز در جنگ «تَبوك» كنارهگيرى نكردم، چرا در جنگ بدر هم همراه نبودم، امّا رسول خدا احدى را در تخلّف از جنگ بَدْر مورد ملامت قرار نداد، زيرا او فقط به قصد كاروان تجارى قريش بيرون رفته بود، و خداى متعال مسلمانان و مشركان را بدون پيش بينى آنان در مقابل هم قرار داد.
من در شب عَقَبَه هنگامى كه پيمان اسلام مىبستيم، در حضور رسول خدا (ص) بودم و هر چند آوازه و شهرت جنگ بدر در م تخلف در جنگ ٧٠ ٢. نكوهش ص : ٦٨ يان مردم بيشتر است، ليكن من دوست نداشتم كه به جاى شركت در بيعت عَقَبه در جنگ بدر شركت كنم.