تخلف در جنگ - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢٣
است. پروردگارى جز او نيست. پس هيچ زيان و سودى جز به اراده و مشيت او نيست؛ چون چنين است، روى برتافتن از نبرد در ركاب پيامبر (ص) به منظور يارى دين، و پرداختن به حفظ اموال و زن و فرزند، سبب دفع زيان نمىشود، در صورتى كه اراده خداوند بر آن باشد كه زيانى بشما برسد «١» ٥. تنپرورى در برخى از آيات قرآن، انگيزه متخلّفان، تنپرورى معرفى شده است.
اين دسته از آيات، بيانگر اين واقعيت است كه متخلّفان از تخلّف خويش خرسند بودند، زيرا دلشان نمىخواست از مال و جان خود در راه گسترش اسلام مايه بگذارند و حتى ديگران را هم از رفتن به جبهه به بهانه گرمى هوا، باز مىداشتند.
قرآن مجيد بشدّت با آنان برخورد كرده و مىفرمايد: «آتش دوزخ گرمتر است» يعنى اگر كسى آتش سوزان جهنّم را در نظر آورد، از گرماى جبهه نخواهد هراسيد و شانه از مسؤوليت جهاد با دشمن خدا، خالى نمىكند وكسى كه به خسارتى كه از نرفتن به جبهه دامنگير او گشته، پى ببرد، كمتر خواهد خنديد و بيشتر خواهد گريست.
شگفتا از منافقان كوردل حيلهگر! با آنكه هنگام بسيج عمومى از رفتن به جبهه سر برتافته و از كار خويش شادمان گشتهاند، آمادگى خويش را براى نبردهاى ديگر اعلام مىكنند و براى شتافتن به سوى ميدان كارزار اجازه مىطلبند. قرآن در اين باره مىفرمايد:
«فَرِحَ الُمخَلَّفُونَ بِمَقْعَدِهِمْ خِلافَ رَسُولِ اللَّهِ وَ كَرِهُوا انْ يُجاهِدُوا بِامْوالِهِمْ وَ انْفُسِهِمْ فى سَبيلِ اللَّهِ وَ قالُوا لاتَنْفِرُوا فِى الْحَرِّ قُلْ