پاسخ سؤال سوم‌ آيا كسانى كه با داشتن عذر موجّه از شركت در جنگ معذورند نيز متخلّف محسوب مى‌شوند؟
طبيعى است كسى كه با عذر موجّه و قابل قبول امام و ولى امر خويش، سعادت حضور در جنگ و جهاد را نداشته باشد، معذور است و بظاهر مشمول حكم متخلّفان نخواهد شد.
حال، اين سؤال مطرح مى‌شود كه معذور كيست و عذر موجّه كدام است؟
عذر موجّه مثل اينكه جنگ، واجب عينى نباشد و نيرو به حدّ كافى در جبهه حضور داشته باشد، يا اينكه شخص ناتوان، مريض، نابينا، زمينگير، ديوانه، مجنون و امثال اينها باشد كه در آيات قرآن «١» و فقه اسلامى «٢» به آن اشاره شده است. اما بهانه‌ها و عذرهاى ديگر مثل گرما و سرما و زن و بچه موجب نمى‌شود كه شخص از حضور در جنگ، سرباز زند. البته ممكن است در برخى از مقاطع زمانى برخورد قاطع با چنين افرادى صلاح نباشد، چنان كه پيامبر اكرم (ص) عذر متخلّفان تبوك و منافقانرا كه تعداد آنها ٨٤ نفر بود، پذيرفت و باطنشان را به خدا واگذاشت. «٣»