تخلف در جنگ - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣٨
و هم) ديگران را به سستى مىكشانند؛ اگر مصيبت به شما برسد، مىگويند: «خدا به ما نعمت داد كه با مجاهدان نبوديم. تا شاهد (آن مصيبت) باشيم!» ٦. «بخل». متخلّفان بخيل هستند:
«اشِحَّةً عَلَيْكُمْ» به شما بخل مىورزند.
٧. «عشق به غنايم». متخلّفان به خاطر دنياپرستى كه داشتند اگر بو مىبردند كه در يك جنگى غنيمتى نصيبشان مىشود، با سرعت نزد رسول خدا (ص) شتافته و اعلام آمادگى مىكردند:
«سَيَقُولُ الُمخَلَّفُونَ اذَا انْطَلَقْتُمْ الى مَغانِمَ لِتَأْخُذُها ذَرُونا نَتَّبِعْكُمْ يُريدُونَ انْ يُبَدِّلُوا كَلامَ اللَّهِ قُلْ لَنْ تَتَّبِعُونا كَذلِكُمْ قالَ اللَّهُ مِنْ قَبْلُ فَسَيَقُولُونَ بَلْ تَحْسُدُونَنا بَلْ كانُوا لايَفْقَهُونَ الّا قَليلًا» «١» بزودى متخلّفان (از جنگ حديبيه) مىگويند: وقتى (براى فتح خيبر) به سوى غنايم حركت كرديد، بگذاريد ما نيز از پى شما بياييم. با اين كلمات مىخواهند سخن خدا را تغيير دهند. در پاسخ آنان بگو: هرگز از پى ما نخواهيد آمد. خداوند از قبل چنين فرموده است. پس بزودى مىگويند:
شما با ما حسد مىورزيد، بلكه جز اندكى نمىفهمند.
بطور كلّى آيات يازده تا هفده سوره فتح، سخن از حالات اعراب متخلّفى دارد كه درجنگ حديبيه شركت نكردند و از فرمان رسول خدا (ص) سرپيچيدند.
اينان اعراب اطراف مدينه و از قبيلههاى «جهينه»، «مرينه»، «غفار»، «اشجع»، «اسلم» و «دئل» بودند كه رسول خدا (ص) را همراهى نكرده و گفتند: «محمد (ص) و همراهان او به سوى مردم مىروند كه ديروز در ميان خانهشان با آنان به نبرد