کتاب غناء - فقیهی، محسن - الصفحة ٣٥ - مقوله کیفیت
که نزد مسلمانان و غِیرمسلمانان، عرب و عجم و ... مختلف است. همچنِین غناء گاهِی از جهت زمان نِیز متفاوت مِیشود؛ ممکن است نزد ما غناء باشد اما براِی گذشتگان، غناء نبوده ِیا به عکس. ملاک در غناء اِین است که از الحان اهل فسوق و عصِیان باشد.
محقّق نراقِی رحمه الله ذِیل معانِی اصطلاحِی غناء مِیگوِید: دلِیل تامِّی در تعِیِین ِیکِی از اِین معانِی براِی غناء ندارِیم. قدرمتِیقّنِی که همه فقها در صدق غناء بر آن اتفاق دارند عبارت است از: کشِیدن صداِیِی که مشتمل بر ترجِیع مطرب باشد؛ اعمّ از اِینکه شادِیآور ِیا محزونکننده باشد. در اِین قدرمتِیقّن، دِیدگاه خلافِی وجود ندارد و اجماع مستفِیض بلکه اجماع قطعِی و ضرورت دِین وجود دارد.١
کلام محقّق نراقِی رحمه الله فِیالجمله متِین است؛ زِیرا طرب، مراتبِی دارد که زوال عقل بهعنوان بالاترِین مرتبه آن، بدون شک حرام است نه اِینکه هر مرتبهاِی از آن حرام باشد.
رابطه موسِیقِی و غناء
غناء به معناِی معروف آن (کشِیدن صدا همراه ترجِیع طربآور) از مصادِیق عنوان موسِیقِی است. موسِیقِی واژهاِی ِیونانِی، سرِیانِی ِیا فرنگِی است که مرکب از دو واژه «موسِی» به معناِی نغمه و «قِی» به معناِی موزون و هماهنگ است؛ بنابراِین به نغمههاِی خاصِّی که با هماهنگِی اِیجاد مِیشود، موسِیقِی مِیگوِیند.٢
مقوله کِیفِیت
آِیا غناء از مقوله سخن است ِیا از مقوله کِیفِیّت (کِیفِیّت صوت و سخن، نه نفس سخن)؟
مراد از سخن آن چِیزِی است که مفِید معنا باشد نه استعمال مهملاتِی که مفِید معنا
١ . مستند الشِیعة، ج١٤، ص١٢٥.
٢ . تفصِیل الشرِیعة (المکاسب المحرّمة) ص١٨٥.