کتاب غناء - فقیهی، محسن - الصفحة ١٢٤ - دیدگاه سوم حرمت عرضی

ملاک تعِیِین‌کننده لهو

شِیخ انصارِی رحمه الله ملاک تشخِیص لهو را، عرف مِی‌داند که وجدان بر پِیداِیش ِیا نبود آن، حکم مِی‌کند. اگر صداِیِی را بشنود که مناسب همراهِی با برخِی ابزار لهو ِیا رقص است ِیا با چِیزِی همراه است که غرِیزه شهوت از آن لذّت مِی‌برد، وجدان حکم به لهوِی بودن آن صدا مِی‌کند. مراتب شناختِی وجدان، متفاوت است؛ گاهِی وجدان احساس مِی‌کند که برخِی از ترجِیع‌ها از مبادِی غناء است ولِی به حدّ غناء نرسِیده است.١

اِین سخن شِیخ انصارِی رحمه الله نِیز اشکالات سابق را دارد؛ ِیعنِی در سخنش به اِین نکته اشاره‌اِی نمِی‌شود که کدام مرتبه از مراتب لهو حرام است؛ چون بدِیهِی است که هر لهوِی را نمِی‌توان حرام دانست. لهو به اِین اطلاقِی که در سخن وِی آمده، اگر تنها فاقد هرگونه غرض عقلاِیِی باشد، مرجوح و مکروه است.

دِیدگاه سوم: حرمت عرضِی

غناء تا با ساِیر محرّمات خارجِی همراه نباشد، جاِیز است.٢ بر اساس اِین دِیدگاه، حرمت غناء، عرضِی است نه ذاتِی.

اِین دِیدگاه، مخالف با سخن لغت‌دانان، فقِیهان، عرف و نصوص است؛ زِیرا غالب فقهاِی شِیعه به حرمت ذاتِی غناء معتقد هستند و مِی‌توان ادّعا نمود که اتّفاق فقها در حرمت ذاتِی، وجود دارد. از مجموع آِیات و رواِیات مِی‌فهمِیم که غناء، حرام است و غناء در لغت، صوت مطرب مرجّع لهوِی است که اگر اِین عنوان پدِید آِید، حرام است.٣

١ . همان.

٢ . کفاِیة الأحکام، ج١، ص٤٣٢؛ مفاتِیح الشرائع، ج٢، ص٢١.

٣ . جواهر الکلام، ج٢٢، صص٤٤ ـ ٤٥.