کتاب غناء - فقیهی، محسن - الصفحة ١٧٩ - شواهد و مؤیّدات جواز

رواِیت اوّل: «أَبو عَبْدِ اللَّه ٧ قَالَ: قَالَ لِي أَبِي يَا جَعْفَرُ أَوْقِفْ لِي مِنْ مَالِي کذَا وَ کذَا لِنَوَادِبَ تَنْدُبُنِي عَشْرَ سِنِينَ بِمِنًى أَيَّامَ مِنى».١

امام صادق ٧ فرمود: پدرم، به من فرمود: اى جعفر! فلان مال را برايم وقف كن تا گريه‌كنندگان، ده سال در اِیام حج در منا بر من گريه كنند.

حضر ٧ دستور داد تا سهمِی از اموالش را براِی مرثِیه‌خوانِی در عزاِیش، وقف کنند. اگر شبهه غناء در اِین موارد بود، حضر ٧ اِین‌گونه امر نمِی‌کرد.

رواِیت دوم: «أَبو جَعْفَر ٧ قَالَ: مَاتَ الْوَلِيدُ بْنُ الْمُغِيرَةِ فَقَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ لِلنَّبِيِّ إِنَّ آلَ الْمُغِيرَةِ قَدْ أَقَامُوا مَنَاحَةً فَأَذْهَبُ إِلَيْهِمْ فَأَذِنَ لَهَا فَلَبِسَتْ ثِيَابَهَا ... فَنَدَبَتِ ابْنَ عَمِّهَا بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ فَقَالَتْ ... فَمَا عَابَ رَسُولُ اللَّهِ ذَلِك وَ لَا قَالَ شَيْئاً».٢

در اِین رواِیت که سند صحِیحِی دارد، رسول خدا صلِی الله علِیه و آله و سلّم از ندبه‌اِی که در برابرش خوانده ‌شد، هِیچ اِیرادِی نگرفت.

اشکالات استدلال به اِین رواِیات

اشکال اول: اِین دو رواِیت، حداکثر بر جواز ندبه و مرثِیه، دلالت دارد و مِیان اِین دو عنوان با غناء ارتباطِی وجود ندارد تا بتوان از جواز اِین دو به جواز غناء رسِید؛ خود اِین ندبه و مرثِیه اگر مقترن با غناء باشد، به‌ِیقِین حرام است و نمِی‌توان تصوّر نمود که در مجلسِی غناء باشد و رسول خدا صلِی الله علِیه و آله و سلّم نِیز در آن مجلس حضور ِیابد.

اشکال دوم: ندبه و نوحه در مقام مصِیبت، موضوعاً با غناء مغاِیر است؛ زِیرا غناء، صوت لهوِی مطرب است درحالِی‌که در ندبه و نوحه، طرب وجود ندارد و در صورت شک در صدق موضوع، «اصالة البرائه» جارِی مِی‌شود.

١ . وسائل الشيعة، ج١٧، ص١٢٥.

٢ . همان، صص١٢٥ ـ ١٢٦.