کتاب غناء - فقیهی، محسن - الصفحة ١٧٥ - شواهد و مؤیّدات جواز
نمِیتوان سختگِیرِی کرد و مردم را در عزادارِی محدود نمود؛ زِیرا از دِیدگاه مردم، مرثِیه به هر سنّتِی که مِیانشان راِیج است، از تمام ادلّه حرمت و ترک، استثنا شده است.
مؤِیّد دوم: غناِی در مراثِی اهلبِیت علِیهم السلام مِیان مسلمانان و شِیعِیان متعارف است و از زمان بزرگان اصحاب، چنِین امورِی معروف بوده و تا امروز، پاِیدار است که اِین امر غالباً بر جواز دلالت دارد.١
شاِید به اِین دلِیل راِیج است که از سوِی عرف، غناِیِی در مراثِی اهلبِیت علِیهم السلام تشخِیص داده نمِیشود؛ زِیرا در غناء، قِید شادِی و سرور، وجود دارد درحالِیکه اِین مراثِی، حزن و اندوه مِیآفرِیند. بر مبناِی کسانِی که قِید اطراب را در پِیداِیش غناء دخِیل مِیدانند اشکال مهمِی است؛ زِیرا اطراب، همان شدّت سرور پدِیدآمده از صدا است.
دو اشکال متوجّه مؤِیّد دوم است:
اشکال اول: متداول و متعارف، مرثِیهاِی است که خالِی از غناء باشد٢ اما درصورتِیکه مشتمل بر غناء باشد، عالمان دِینِی و متدِیّنان از آن روِیگردان هستند بلکه آن مجلس را ترک مِیکنند.٣
اشکال دوم: صِرف رواج و شِیوع امرِی مِیان مردم، اگر تا زمان امام معصوم ٧ استمرار نداشته باشد، فاِیدهاِی ندارد و قطعاً ممنوع است.٤ به عبارت دِیگر، متعارف بودن امرِی مِیان مردم بهتنهاِیِی حجّت نِیست، بلکه تنها در فرض رسوخ و ثبات اِین رفتار مِیان مردم و بهگونهاِی که مانند «سِیره» مِیان متشرّعه رواج ِیابد، در حضور معصوم ٧ اتّفاق
١ . مجمع الفائدة، ج٨، ص٦١ (مؤِیّد)؛ مستند الشِیعة، ج١٤، ص١٤٤ (مؤِیّد).
٢ . منقول در: المواهب، ص٥٤٨.
٣ . غاِیة الآمال، ج١، ص١٠٦.
٤ . همان؛ المکاسب المحرّمة، ج١، ص٣٣٧؛ أنوار الفقاهة (کتاب التجارة)، ص٢٦٨.